දියවැඩියා ඖෂධ ප්රවේශය සහ ජාතිය මත පදනම් වූ නිර්ණායක: හෘද රෝග විශේෂඥයින් සහ රජයේ තීරණය අතර මත ගැටුම්
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – සෞඛ්ය පුවත් විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 12 (වෙලින්ටන්) — දියවැඩියා රෝගීන් සඳහා ලබාදෙන නව ඖෂධ සඳහා ප්රවේශය ලබාදීමේදී පවතින ජාතිය පදනම් කරගත් නිර්ණායක ඉවත් කිරීමට රජය ගෙන ඇති තීරණය සම්බන්ධයෙන්, සෞඛ්ය අංශයේ විශේෂඥයින් සහ සෞඛ්ය දෙපාර්තමේන්තුව (Health NZ) අතර උණුසුම් වාදවිවාද හටගෙන තිබේ.
මොකක්ද මේ ගැටලුව?
ෆාමැක් (Pharmac) ආයතනය විසින් ‘එම්පාග්ලිෆ්ලෝසින්’ (empagliflozin), ‘ඩුලාග්ලුටයිඩ්’ (dulaglutide) සහ ‘ලිරාග්ලුටයිඩ්’ (liraglutide) යන දියවැඩියා ඖෂධ සඳහා ප්රවේශය පුළුල් කිරීමට යෝජනා කර ඇත. මෙහිදී ඔවුන් යෝජනා කරන්නේ ජාතිය මත පදනම් වූ සුදුසුකම් නිර්ණායක ඉවත් කිරීමටයි.
කෙසේ වෙතත්, හෘද රෝග ජාලය (Cardiac Network) පවසන්නේ මාඕරි සහ පැසිෆිකා ජනතාව දියවැඩියා රෝගයට වඩාත් ගොදුරු වීමේ ඉඩකඩක් ඇති බැවින්, මෙම නිර්ණායක ඉවත් කිරීමෙන් එම ජන කොටස්වලට ලැබිය යුතු උපරිම ප්රතිලාභය අහිමි වන බවයි.
විශේෂඥයින්ගේ මතය
හෘද රෝග සංගමයේ හිටපු සභාපති මාටින් ස්ටයිල්ස් (Martin Stiles) පවසන්නේ, සීමිත සම්පත් පවතින සෞඛ්ය පද්ධතියකදී උපරිම ප්රතිඵල ලබා ගැනීමට නම්, රෝග අවදානම වැඩිම පිරිස වෙත ප්රතිකාර ඉලක්ක කළ යුතු බවයි.
- විද්යාත්මක දත්ත: හෘද රෝග සහ වකුගඩු රෝග සම්බන්ධයෙන් මාඕරි සහ පැසිෆිකා ජනතාවගේ අවදානම ඉහළ බවට ප්රබල සායනික දත්ත පවතින බව විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙයි.
- සංසන්දනය: මෙය හිරු එළියට සංවේදී සුදු සමක් ඇති අයට මෙලනෝමා ප්රතිකාර ඉලක්ක කිරීම වැනි සාමාන්ය වෛද්ය තීරණයක් බව ඔවුන්ගේ තර්කයයි.
Health NZ සහ රජයේ ස්ථාවරය
2024 සැප්තැම්බර් මාසයේදී නිකුත් කරන ලද කැබිනට් උපදෙස්වලට අනුව, “පොදු සේවා ජාතිය මත නොව අවශ්යතාවය මත පදනම් විය යුතුය” යන ප්රතිපත්තිය රජය තරයේ අනුගමනය කරයි. Health NZ පවසන්නේ කැබිනට් තීරණයට අනුව, ජාතිය මත පදනම්ව විරුද්ධතා ඉදිරිපත් කිරීමට ආයතනික මට්ටමින් අවසර නැති බවයි. කෙසේ වෙතත්, පුද්ගලික මට්ටමින් ඕනෑම විශේෂඥයෙකුට තම අදහස් ඉදිරිපත් කිරීමට හැකියාව පවතින බව ඔවුන් වැඩිදුරටත් දන්වා තිබේ.
සායනික ප්රජාවේ විරෝධය
ඖෂධවේදී ආචාර්ය ලියෑන් ටී කාරු (Dr Leanne Te Karu) පෙන්වා දෙන්නේ, ජාතිය යනු හෘද වාහිනී සහ පරිවෘත්තීය රෝග සම්බන්ධයෙන් බැහැර කළ නොහැකි ප්රධාන සාධකයක් බවයි. මෙම නිර්ණායක ඉවත් කිරීම සඳහා රජය ගෙන ඇති වේගවත් තීරණය, මාඕරි සෞඛ්ය විශේෂඥයින් සහ ෆාමැක් අතර වසර ගණනාවක් තිස්සේ පැවති සාකච්ඡා සහ සහයෝගීතාවයට කරන අගෞරවයක් බව ඇයගේ අදහසයි.
