අතුරුදහන් වූ ඩොලර් මිලියන 2.5 සහ මහා භාණ්ඩාගාරයේ සයිබර් අනාරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ පූර්ණ විවරණය
විශේෂ වාර්තාව – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
කොළඹ — 2026 අප්රේල් 24 (අද)
ශ්රී ලංකා රජය විසින් විදේශ රටකට ණය වාරිකයක් ලෙස ගෙවන ලද අතිවිශාල මුදලක් සයිබර් හැකර්වරුන්ගේ ග්රහණයට නතු වීමත් සමඟ රටේ මූල්ය සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ බරපතළ ගැටලු මතු වී තිබේ. මෙම වංචාව පිළිබඳව මුදල් අමාත්යාංශය, විපක්ෂය සහ සිවිල් සංවිධාන ඉදිරිපත් කරන කරුණු මගින් මෙරට මූල්ය පාලන පද්ධතියේ පවතින බරපතළ සිදුරු නිරාවරණය වේ.
1. මුදල් අමාත්යාංශයේ නිල ස්ථාවරය සහ ලේකම්වරයාගේ හෙළිදරව්ව
මුදල් අමාත්යාංශයේ ලේකම් හර්ෂණ සූරියපෙරුම මහතා අමාත්යාංශ ශ්රවණාගාරයේදී පැවැති විශේෂ මාධ්ය හමුවකදී අවධාරණය කළේ අහිමි වූ ඩොලර් මිලියන 2.5ක මුදලින් හැකි ප්රමාණයක් යළි ලබා ගැනීමට මේ වන විට උත්සාහ කරමින් සිටින බවයි.
පද්ධතියට ඇතුළු වූ ආකාරය
ලේකම්වරයාට අනුව, මෙම සයිබර් අපරාධකරුවන් පද්ධතියට ඇතුළු වී ඇත්තේ ඊමේල් (Email) මාර්ගයෙනි. පද්ධතියට ලැබුණු වංචනික ඊමේල් උපදෙස් මත මෙම ගෙවීම් සිදුව ඇති බව අනාවරණය වී තිබේ. ජනවාරි මාසයේදී සයිබර් අපරාධකරුවන් පද්ධතියට ඇතුළු වීමට උත්සාහ කරන බවට තොරතුරු ලැබුණු බවත්, ඒ මොහොතේ අදාළ විදේශ රටවල් සම්බන්ධ කරගෙන හානියක් වීමට ඉඩ නොතබා එය විසඳූ බවත් ඔහු පැවසීය.
අතීත ගනුදෙනු පිළිබඳ සැකය
ජනවාරි මාසයේ ඇති වූ එම සිදුවීමත් සමඟ මීට පෙරද මෙවැනි දේ සිදුවී ඇත්දැයි සැකයක් මතු වූ බැවින්, පසුගිය කාලසීමාවේ සිදුකළ ගෙවීම් පිළිබඳව සොයා බැලීමේ වැඩපිළිවෙළක් මුදල් අමාත්යාංශය විසින් ආරම්භ කර ඇත. එහිදී අනාවරණය වී ඇත්තේ පසුගිය ජනවාරි මාසයේදී සිදුකළ එක්තරා ණය ගෙවීමක් හැකර්වරුන්ගේ ක්රියාකාරීත්වය හේතුවෙන් අදාළ පාර්ශ්වයට ලැබී නොමැති බවයි.
ජාත්යන්තර දැනුවත් කිරීම්
මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකාවේ ඕස්ට්රේලියානු මහ කොමසාරිස්වරයා සහ අදාළ ණය හිමියා ද දැනුවත් කර ඇති බව ලේකම්වරයා සඳහන් කළේය. මුදල් අමාත්යාංශයේ විදේශ සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිගණක පද්ධතිය හරහා මෙම සොරකම සිදුව ඇති අතර, ඒ සම්බන්ධයෙන් දැනටමත් විනය ක්රියාමාර්ග සහ අභ්යන්තර පරීක්ෂණ ආරම්භ කර ඇති බව අමාත්යාංශය පවසයි.
2. ඕස්ට්රේලියානු රජයේ සහාය සහ ණය තිරසාරභාවය
ශ්රී ලංකාවේ ඕස්ට්රේලියානු මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, ශ්රී ලංකා රජය ඕස්ට්රේලියාවට ගෙවිය යුතු ණය මුදල් සම්බන්ධයෙන් ඇති වී තිබෙන මෙම ගැටලුකාරී තත්ත්වය පිළිබඳව තමන් දැනුවත් බවයි.
දෙරටේම නිලධාරීන් එක්ව මෙම මූල්ය අපරාධය පිළිබඳව විමර්ශනය කරමින් සිටින බව මහ කොමසාරිස්වරයා පවසා තිබේ. කෙසේ වෙතත්, මෙම විමර්ශනය මධ්යයේ වුවද ශ්රී ලංකාව ණය තිරසාරභාවයට (Debt Sustainability) පැමිණීම සඳහා සිය රට තවදුරටත් සහාය වන බව ඕස්ට්රේලියානු රජය සහතික වී ඇත. මෙය ශ්රී ලංකාවට රාජ්ය තාන්ත්රික මට්ටමින් යම් සහනයක් වුවද, රටේ මුදල් සොරකම් කිරීම පිළිබඳ ගැටලුව ඉන් බැහැර නොවේ.
3. “නීතිඥ සංවිධානවල අනාවරණය සහ රජයේ වගකීම”
ෆ්රී ලෝයර්ස් (Free Lawyers) සංවිධානයේ සභාපති ජනාධිපති නීතිඥ මෛත්රී ගුණරත්න මහතා මෙම සිදුවීම පිළිබඳව ඉතා දැඩි විවේචනයක් එල්ල කළේය. ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ සිය සංවිධානය විසින් මෙම තොරතුරු අනාවරණය නොකළේ නම් ආණ්ඩුව මෙය තවදුරටත් වසන් කරමින් සිටින බවයි.
කවුද වගකියන්නේ?
මහ භාණ්ඩාගාරය විසින් ගෙවන ලද මෙම ඩොලර් ලක්ෂ 25ක මුදල වෙනත් පාර්ශ්වයක් අතට පත්වීම සම්බන්ධයෙන් මුදල් අමාත්යාංශ ලේකම්වරයා මෙන්ම ජනාධිපතිවරයා ද සෘජුවම වගකිව යුතු බව ගුණරත්න මහතා පවසයි.
“මේ හොරකම සිද්ධ වුණාට පස්සේ පළවෙනියෙන්ම භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයා වගකියන්න ඕනේ. ඒ වගේම ජනාධිපතිතුමාත් මේකට සමානව වගකියන්න ඕනේ. එතුමාට මේ වගකීමෙන් නිදහස් වෙන්න බැහැ.”
ලේකම්වරයා පිළිබඳ සැකය සහ විමර්ශනයේ විනිවිදභාවය
භාණ්ඩාගාර ලේකම් හර්ෂණ සූරියපේරුම මහතා මීට පෙර වසර ගණනාවක් ඕස්ට්රේලියාවේ සේවය කර තිබීම පිළිබඳවද මෛත්රී ගුණරත්න මහතා සැකයක් මතු කළේය. එවැනි සැකයක් පවතින පසුබිමක, එම පුද්ගලයාම ලේකම් ධුරයේ තබාගෙන සාධාරණ විමර්ශනයක් කළ හැක්කේ කෙසේදැයි ඔහු ප්රශ්න කරයි. විමර්ශනයක් පවත්වා අවසන් වන තෙක් ලේකම්වරයා ධුරයෙන් ඉවත් කළ යුතු බව ඔහු අවධාරණය කරයි.
මාස තුනක නිහඬතාව
සිද්ධිය සිදුවී දැනට මාස තුනක් පමණ ගත වී තිබුණද, රජය එය මහජනතාවට හෙළි නොකිරීම පිළිබඳවද මෙහිදී චෝදනා එල්ල විය. මෙය හිතාමතාම වළ දැමීමට ආණ්ඩුව උත්සාහ කළ බවත්, නිලධාරීන්ගේ පැහැදිලි නොසැලකිල්ල මෙහි දක්නට ලැබෙන බවත් පෙන්වා දෙන නීතිඥ සංවිධානය, මේ පිළිබඳව කතානායකවරයාට ලිඛිතව දැනුම් දෙමින් පාර්ලිමේන්තු විමර්ශනයක් ද ඉල්ලා ඇත.
4. විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ බරපතළ අනාවරණය
විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස මහතා මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් විශේෂ ප්රකාශයක් කරමින් කියා සිටියේ, අමෙරිකානු ඩොලර් ලක්ෂ 25ක් හැකර් ප්රහාරයකට ලක්ව අහිමි වීම රටේ මූල්ය සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ බරපතළ අර්බුදයක් බවයි.
රාජ්ය ණය කළමනාකරණයේ දුර්වලතා
පෙරදී විදේශ ණය ගෙවීමේ වගකීම මහ බැංකුව සතුව තිබුණද, පසුව එය රාජ්ය ණය කළමනාකරණ ආයතනයට (Public Debt Management Office) සහ විදේශ සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවට පැවරීමෙන් පසු ආරක්ෂිත ක්රමවේද නිසි ලෙස ක්රියාත්මක වූයේද යන්න පිළිබඳව ඔහු ප්රශ්න කළේය. විශේෂයෙන්ම මහ බැංකුව විසින් අවස්ථා කිහිපයකදීම ආරක්ෂිත ක්රමවේද අනුගමනය කරන ලෙස අනතුරු අඟවා තිබියදී පවා ඒවා නොසලකා හැර ඇත්තේ ඇයිද යන්න තීරණාත්මක කරුණකි.
සඟවා තැබීම සහ පාර්ලිමේන්තුවට කළ අපහාසය
ජනවාරි මාසයේ සිදුවූ මෙම මූල්ය පාඩුව සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණ කමිටුවක් පත් කර ඇත්තේ මාර්තු මාසයේදීය. මාස 4–5ක් පුරා මෙම කරුණ පාර්ලිමේන්තුවෙන් සඟවා තැබීම මගින් රටේ මුදල් පිළිබඳ වගකීම දරන උත්තරීතර ආයතනයට රජය වගනොකී බව ඔහු පැවසීය.
“මුදල් සම්බන්ධ වගකීම පාර්ලිමේන්තුවට අයත් වුවද මෙවැනි බරපල මූල්ය පාඩුවක් රහසක් ලෙස තබාගෙන සිටියේ ඇයි? මේ මුදලට වන්දි ගෙවිය යුත්තේ රටේ ජනතාවගේ බදු මුදලින්ද?”
පවතින ආරක්ෂක ක්රමවේද නොසලකා හැරීම
ජාත්යන්තර මූල්ය හුවමාරුවලදී භාවිතා වන අතිශය ආරක්ෂිත ක්රමවේද රැසක් පවතින බව විපක්ෂ නායකවරයා පෙන්වා දුන්නේය:
- Registered White Listed Email: අනුමත ඊමේල් ලිපින පමණක් භාවිතා කිරීම.
- Email Indemnities: ඊමේල් හරහා සිදුවන ගනුදෙනු සඳහා නීතිමය සහතික කිරීම්.
- Call Verification: ගනුදෙනුවක් තහවුරු කිරීමට දුරකථන ඇමතුමක් මගින් සත්යාපනය කිරීම.
මෙවැනි සරල සහ මූලික ආරක්ෂක පද්ධති තිබියදීත්, මුදල් අමාත්යාංශය ඒවා ක්රියාත්මක නොකළේ ඇයිද යන්න බරපතළ සැකයකට තුඩු දෙන්නකි. රාජ්ය ණය කළමනාකරණ ආයතනය මෑතකදී පොදු රාජ්ය මණ්ඩලීය සම්මානයක් පවා ලබාගෙන තිබියදී මෙවැනි “ළදරු” මට්ටමේ සොරකමකට හසුවීම හාස්යයට කරුණක් බව ඔහු පැවසීය.
5. “ඩිජිටල් රාජ්යය” සහ “වැඩබැරි රජය”
රජය බලයට පත්වන විට “සුහුරු ආණ්ඩුවක්” (Smart Government) සහ “ඩිජිටල් රාජ්යයක්” ගැන ප්රකාශ කළද, ප්රායෝගිකව රටේ මූල්ය පද්ධතිය සයිබර් හොරුන්ගෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීමටවත් ඔවුන්ට නොහැකි වී ඇති බව විපක්ෂ නායකවරයා චෝදනා කරයි.
රාජ්ය දේපල සහ සම්පත් සාංගික දේපල ලෙස ආරක්ෂා කරනවා යැයි පවසමින් පැමිණි පිරිස, අවසානයේ ජනතාවගේ බදු මුදල් හැකර්වරුන්ට සොරකම් කිරීමට ඉඩ හැරීම “වැඩබැරි රජයක” ලක්ෂණයක් බව ඔහු පවසයි. සයිබර් අනාරක්ෂිතභාවය පිළිබඳව දිගින් දිගටම අනතුරු ඇඟවීම් ලැබුණද රජය ඒවා නොසලකා හැරීම මෙයට හේතුවයි.
6. විමර්ශන කමිටුවේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ ගැටලුව
මුදල් අමාත්යාංශය විසින් පත් කරන ලද තාක්ෂණික පරීක්ෂණ කමිටුව සම්බන්ධයෙන් ද දැඩි විවේචන පවතී. එම ආයතනයේම නිලධාරීන්ගෙන් සමන්විත කමිටුවක් පත් කිරීමෙන් විනිවිදභාවයක් බලාපොරොත්තු විය නොහැකි බව සජිත් ප්රේමදාස මහතා පෙන්වා දුන්නේය.
මුදල් අමාත්යාංශය පවසන පරිදි ඇතැම් නිලධාරීන්ට විනය ක්රියාමාර්ග ගෙන ඇතත්, එය හුදෙක් පහළ නිලධාරීන් බිල්ලට දී ඉහළ නිලධාරීන් සහ දේශපාලන අධිකාරිය ගැලවී යාමට දරන උත්සාහයක් ද යන්න සැක සහිතය. නීතිය බලාත්මක කරන ආයතන වෙත මේ වන විටත් පැමිණිලි කර ඇති බව මුදල් අමාත්යාංශය පවසා ඇති අතර, ශ්රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්රතිචාර සංසදය (CERT) සහ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) මේ පිළිබඳව වැඩිදුර විමර්ශන මෙහෙයවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏
මෙම ඩොලර් මිලියන 2.5ක සොරකම හුදෙක් තාක්ෂණික දෝෂයක් හෝ හැකර් ප්රහාරයක් පමණක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය. එය රටක මූල්ය පාලන පද්ධතියේ පවතින බරපතළ නොසැලකිල්ල සහ වගවීමක් නොමැති වීමේ ප්රතිඵලයකි. මහජනතාවගේ බදු මුදලින් ගෙවීමට නියමිතව තිබූ ණය මුදලක් සයිබර් අවකාශයේ අතුරුදහන් වීමත්, එය මාස ගණනාවක් සඟවා තැබීමත් රජයේ විනිවිදභාවය පිළිබඳ ප්රශ්නයකි.
අහිමි වූ මුදල නැවත ලබා ගැනීමට ජාත්යන්තර පොලිසිය (INTERPOL) සහ බැංකු පද්ධතිය හරහා කටයුතු කළ හැකි වුවද, රටේ මූල්ය පද්ධතියේ ඇති වූ විශ්වාසය යළි ගොඩනැගීම අසීරු වනු ඇත. මේ සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන, විනිවිද පෙනෙන සහ පාර්ලිමේන්තුවට වගකියන පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීම අතිශය අත්යවශ්ය වේ. වරදකරුවන්ට දඬුවම් දීම මෙන්ම, අනාගතයේදී මෙවැනි සිදුවීම් වැළැක්වීම සඳහා වඩාත් ශක්තිමත් සයිබර් ආරක්ෂක ක්රමවේදයන් භාණ්ඩාගාරය තුළ ස්ථාපිත කළ යුතුය.
