‘ජාතික වැදගත්කමකින් යුත් මාර්ග’ ව්යාපෘතිය අදියරෙන් අදියරට: ප්රවාහන අමාත්ය ක්රිස් බිෂොප්
ප්රවාහන පුවත්
2026 ජූලි 09 — ‘ජාතික වැදගත්කමකින් යුත් මාර්ග’ (Roads of National Significance – RONS) ව්යාපෘතිය ක්රියාත්මක කිරීමේදී පියවරෙන් පියවර (Phased approach) ඉදිරියට යාම අත්යවශ්ය බව ප්රවාහන අමාත්ය ක්රිස් බිෂොප් මහතා පවසයි. නවසීලන්ත ප්රවාහන ඒජන්සිය (NZTA) විසින් මෑතකදී එළිදක්වන ලද ‘ප්රධාන ප්රවාහන ව්යාපෘති නල මාර්ගය’ (Major Transport Projects Pipeline) මගින් රජයේ ප්රමුඛතම ව්යාපෘති පෙළගස්වා ඇති අයුරු පැහැදිලි වේ.
ව්යාපෘතිවල වත්මන් තත්ත්වය:
- ඉදිකිරීම් සිදුවන ව්යාපෘති: දැනටමත් ව්යාපෘති හතරක් ඉදිකිරීම් අදියරේ පවතින අතර (Ōtaki to Levin, Hawke’s Bay Expressway, Takitimu North Link Stage 1, සහ SH29 Tauriko West), තවත් ව්යාපෘති දෙකක් ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ ආරම්භ වීමට නියමිතය.
- මන්දගාමී අදියරේ පවතින ව්යාපෘති: ආර්ථික තත්ත්වයන් සහ අරමුදල් සීමිත වීම හේතුවෙන් ව්යාපෘති පහක් (Hope Bypass Stage 2, Northland Expressway හි කොටස් 2 සහ 3, Auckland East West Link, Mill Road, සහ Petone to Grenada) ප්රමාද වී ඇති අතර ඒවා තවමත් ආයෝජන විශ්ලේෂණ මට්ටමේ පවතී.
අමාත්යවරයාගේ පැහැදිලි කිරීම:
අමාත්ය බිෂොප් මහතා පිළිගත්තේ 2023 වසරේ දුන් පොරොන්දු ඉතා අභිලාෂකාමී බවයි. කෙසේ වෙතත්, අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ වෙළඳ තීරුබදු ප්රතිපත්ති සහ පසුගිය කාලයේ ඇති වූ ඉන්ධන අර්බුදය හේතුවෙන් ගෝලීය සහ නවසීලන්ත ආර්ථිකය දැඩි පීඩනයකට ලක්ව ඇති බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. මෙම ව්යාපෘති සමස්ත වසර 20ක් පුරා ක්රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇති අතර, එහි සම්පූර්ණ ඇස්තමේන්තුගත පිරිවැය NZ$ බිලියන 56කි.
දේශපාලන සහ පාර්ශවීය විවේචන:
- කම්කරු පක්ෂය: මෙය සැලැස්මක් නොව ‘ප්රාර්ථනා ලැයිස්තුවක්’ (Wishlist) බව විපක්ෂය පවසයි. අරමුදල් නොමැතිව ව්යාපෘති ක්රියාත්මක කිරීමට රජය උත්සාහ කරන බවට ඔවුන් චෝදනා කරයි.
- හරිත පක්ෂය: මෙම ව්යාපෘති ‘සිහින ලෝකයක්’ (Pipe dream) වැනි බවත්, අඩු වටිනාකමක් ඇති මහාමාර්ග වෙනුවට බස් සහ දුම්රිය වැනි මහජන ප්රවාහන සේවා සඳහා ආයෝජනය කළ යුතු බවත් ඔවුන් අවධාරණය කරයි.
- යටිතල පහසුකම් අංශය: ව්යාපෘති අදියර වශයෙන් බෙදා වෙන් කිරීම මගින් ව්යාපාරික ක්ෂේත්රයට වැඩි පැහැදිලිතාවයක් සහ විශ්වාසයක් ලැබෙන බව යටිතල පහසුකම් නවසීලන්තය (Infrastructure New Zealand) ප්රශංසා කරයි.
