ඕෂන් ඔෆ් පීස් (Ocean of Peace) සන්ධානයට එක්වීමට නවසීලන්තයේ සූදානම
දේශපාලන සහ ආරක්ෂක පුවත්
2026 ජූලි 09 — ඕස්ට්රේලියාව සහ ෆීජි රාජ්යය අතර මෑතකදී අත්සන් තබන ලද ආරක්ෂක ගිවිසුමට (Blue Pacific Ocean of Peace) සම්බන්ධ වීමේ හැකියාව පිළිබඳව සොයා බැලීමට නවසීලන්ත රජය තීරණය කර තිබේ. මෙම සන්ධානය හරහා අදාළ රටවල් “පොදු අනතුරකට මුහුණ දීම සඳහා එක්ව ක්රියා කිරීමට” එකඟතාව පළ කර ඇත.
නව සන්ධානයේ වැදගත්කම:
- ආරක්ෂක කැපවීම: මෙය “අන්යෝන්ය ආරක්ෂක ගිවිසුමක්” (Mutual defence treaty) ලෙස හැඳින්වේ. ඕනෑම පාර්ශවයකට එල්ල වන සන්නද්ධ ප්රහාරයකදී අනෙක් සාමාජික රටවල් එම පොදු අනතුරට මුහුණ දීම සඳහා ක්රියාමාර්ග ගැනීමට බැඳී සිටියි.
- නවසීලන්තයේ මැදිහත්වීම: අගමැති ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන් මහතා පවසන්නේ ඕස්ට්රේලියාව සහ ෆීජි සමඟ නවසීලන්තය දැනටමත් කලාපීය ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් කටයුතු කරන බැවින්, මෙම සන්ධානයට එක්වීම තාර්කික පියවරක් බවයි.
- කලාපීය නායකත්වය: විදේශ කටයුතු අමාත්ය වින්ස්ටන් පීටර්ස් මහතා පෙන්වා දෙන්නේ මෙය පැසිෆික් කලාපයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳව එම කලාපීය රටවල නායකත්වය සහ මැදිහත්වීම තහවුරු කරන පියවරක් බවයි.
විශ්ලේෂකයින්ගේ මතය:
නීති මහාචාර්ය අල් ගිලෙස්පි (Al Gillespie) මහතා පවසන්නේ, නවසීලන්තය මෙම සන්ධානයට එක්වීම ඉතා වැදගත් දේශපාලන හා ආරක්ෂක පියවරක් වනු ඇති බවයි. මෙය නේටෝ (NATO) ගිවිසුමට සමාන ව්යුහයකින් සකස් කර ඇති අතර, මෙවැනි පුළුල් සන්ධානයක් ගොඩනැගීම පැසිෆික් කලාපයේ බලපෑමක් ඇති කිරීමට උත්සාහ කරන චීනය වැනි රටවලට යම් පණිවිඩයක් වනු ඇතැයි විචාරකයෝ පවසති.
කෙසේ වෙතත්, රජය තවමත් මේ සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණයකට එළඹ නොමැති අතර, කැබිනට් මණ්ඩලයේ අනුමැතියෙන් අනතුරුව ඉදිරි පියවර ගනු ඇත.
