අඩුම වැටුප් ලබන පිරිස 5% දක්වා අඩුවේ: බොහෝ දෙනෙකු තවමත් අවම වැටුප් සීමාවේ රැඳී සිටින්නේ ඇයි?

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – ආර්ථික පුවත් විශේෂ වාර්තාව

2026 ජූනි 12 (වෙලින්ටන්) — නවසීලන්තයේ වර්තමාන අවම වැටුප පැයකට ඩොලර් 23.95ක් ලෙස පවතින අතර, රටේ සමස්ත ජනගහනයෙන් 5%කට අඩු පිරිසක් පමණක් මෙම අවම වැටුප් මට්ටමේ සේවය කරන බව නවතම දත්ත පෙන්වා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, විශාල පිරිසක් තවමත් අවම වැටුපට ආසන්න ආදායම් මට්ටමක රැඳී සිටීම පිළිබඳව ආර්ථික විද්‍යාඥයින් අවධානය යොමු කර තිබේ.

වැටුප් දත්තවල වෙනස්කම්

ඉන්ෆෝමෙට්‍රික්ස් (Infometrics) ආයතනයේ ප්‍රධාන විධායක බ්‍රැඩ් ඔල්සන් පෙන්වා දෙන්නේ, අවම වැටුප් ලබන පිරිසේ ප්‍රතිශතය පසුගිය වසර කිහිපය තුළ උච්චාවචනය වී ඇති බවයි.

• 2023 දී මෙම පිරිස 7.7%ක් ලෙස වාර්තා වූ අතර, 2024 දී එය 5.8% දක්වාත්, 2025 දී 5%ට වඩා අඩු මට්ටමකටත් පහත වැටී ඇත.
• දත්ත ගණනය කිරීමේ ක්‍රමවේදවල සිදුවූ වෙනස්කම් හේතුවෙන් වරින් වර ප්‍රතිශතවල වෙනස්කම් දක්නට ලැබේ.

ඇයි බොහෝ දෙනෙකු අවම වැටුපට ආසන්නව සිටින්නේ?

ඔටාගෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය මුරාත් උංගෝර්ට (Murat Ungor) අනුව, නවසීලන්ත වැටුප් ව්‍යුහය තුළ මෙම තත්ත්වයට හේතු සාධක කිහිපයක් බලපායි:

1. කර්මාන්ත ව්‍යුහය: සිල්ලර වෙළඳාම, සංචාරක සේවා, කෘෂිකර්මය සහ රැකවරණ සේවා වැනි අඩු වැටුප් ගෙවන ක්ෂේත්‍රවල සේවකයින් බහුල වීම.
2. අඩු ඵලදායිතා චක්‍රය: බොහෝ ආයතන නව තාක්ෂණය හෝ ස්වයංක්‍රීයකරණය (Automation) වෙනුවට අඩු වැටුප් සහිත ශ්‍රමිකයන් මත රඳා පැවතීම නිසා වැටුප් සහ ඵලදායිතාව එකම මට්ටමක සිරවී පවතී.
3. ඕස්ට්‍රේලියාවේ බලපෑම: ඉහළ වැටුප් සහ වඩා හොඳ අවස්ථා පවතින ඕස්ට්‍රේලියාවට දක්ෂ ශ්‍රමිකයින් ගලා යාම (Brain drain), දේශීය වෙළඳපොලේ වැටුප් මට්ටම ඉහළ යාමට බාධාවක් වී ඇත.
4. ප්‍රාග්ධන වියදම් සහ වෙළඳපොළ: නවසීලන්තයේ කුඩා වෙළඳපොළ සහ ඉහළ ප්‍රාග්ධන වියදම් හේතුවෙන් ආයෝජකයින් ඉහළ ඵලදායිතාවයක් ලබා දෙන ක්ෂේත්‍රවලට ආයෝජනය කිරීමට මැළිවීම.

සංගම්ගත සේවකයින්ගේ තත්ත්වය

වර්කර්ස් ෆස්ට් (Workers First) සංගමයේ ඩෙනිස් මාගා පවසන පරිදි, වෘත්තීය සමිති හරහා සාමූහික ගිවිසුම්වලට එළඹ ඇති ආයතනවල සේවකයන්ට අවම වැටුපට වඩා ඩොලර් 2-3කින් ඉහළ වැටුපක් හිමි වේ. “ජීවන වැටුපක්” (Living wage) ලබා දීම සේවකයින් රඳවා ගැනීමට සහ ආයතනවල සාර්ථකත්වයට අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් බව ඔහු වැඩිදුරටත් අවධාරණය කරයි.