ගෝලීය සාම දර්ශකයේ ශ්රී ලංකාව ස්ථාන 14ක් ඉදිරියට: දකුණු ආසියාවේ දෙවැනි සාමකාමී රට බවට පත්වේ!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – ගෝලීය පුවත් විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 11 (කොළඹ) — ආර්ථික විද්යාව සහ සාමය සඳහා වූ ආයතනය (IEP) විසින් වාර්ෂිකව නිකුත් කරනු ලබන ‘ගෝලීය සාම දර්ශකයේ’ (Global Peace Index – 2026) නවතම ශ්රේණිගත කිරීම්වලට අනුව, ශ්රී ලංකාව පසුගිය වසරට සාපේක්ෂව කැපී පෙනෙන ප්රගතියක් ලබා ගැනීමට සමත්ව තිබේ.
ශ්රී ලංකාවේ ප්රගතිය
පසුගිය වසරේ (2025) 97 වැනි ස්ථානයේ රැඳී සිටි ශ්රී ලංකාව, මෙවර ස්ථාන 14ක් ඉදිරියට පැමිණ ගෝලීය වශයෙන් 67 වැනි ස්ථානය හිමිකරගෙන ඇත. 2026 දර්ශකයට අනුව ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත ලකුණු ප්රමාණය 2.3%කින් වර්ධනය වී ඇති අතර, එය දකුණු ආසියානු කලාපයේ රටවල් අතුරින් වාර්තා වූ ඉහළම ප්රතිශත වර්ධනයයි.
මෙම දියුණුව සඳහා ප්රධාන සාධක ලෙස:
- මිලිටරිකරණය අඩුවීම: රටේ මිලිටරිකරණ අංශයේ 6.4%ක වර්ධනයක් (ධනාත්මක වෙනසක්) සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සාම සාධක මෙහෙයුම් සඳහා දක්වන දායකත්වය 40.8%කින් ඉහළ යාම.
- ආරක්ෂාව සහ ස්ථාවරත්වය: සමාජ ආරක්ෂාව සහ සුරක්ෂිතතාව අංශයේ 1.8%ක දියුණුවක් වාර්තා වී ඇති අතර, දේශපාලන අස්ථාවරත්වය 25%කින් අඩු වී තිබීම.
දකුණු ආසියානු කලාපයේ තත්ත්වය
දකුණු ආසියානු කලාපයේ සාමකාමී රටවල් අතර භූතානය (ලෝක ශ්රේණිගත කිරීම්වල 16 වැනි ස්ථානය) පළමු ස්ථානයට පත්වන අතර, ශ්රී ලංකාව එම කලාපයේ දෙවැනි සාමකාමී රට බවට පත්වෙමින් කලාපීය වශයෙන් කැපී පෙනෙන ප්රගතියක් පෙන්නුම් කර ඇත.
ගෝලීය පසුබිම
ලෝක මට්ටමින් ගත් කල, ගෝලීය සාමය අඛණ්ඩව 12 වැනි වසරටත් පිරිහීමට ලක්ව ඇති බව වාර්තා වේ. පසුගිය වසරට වඩා ගෝලීය සාමකාමීත්වය 0.7%කින් පහළ ගොස් ඇති අතර, මෙය 2007 වසරේ දර්ශකය ආරම්භ කළ දා සිට වාර්තා වූ අවම සාමකාමී මට්ටමයි.
- ලොව සාමකාමීතම රටවල්: අයිස්ලන්තය (1), නවසීලන්තය (2) සහ ස්විට්සර්ලන්තය (3) ලොව සාමකාමීතම රටවල් ලෙස නම් කර ඇත.
- අඩුම සාමකාමී රටවල්: රුසියාව ලැයිස්තුවේ අවසාන ස්ථානයේ (163) පසුවන අතර, සුඩානය (162), කොංගෝ ප්රජාතාන්ත්රික ජනරජය (161) සහ යුක්රේනය (160) ලැයිස්තුවේ පහළින්ම පසුවේ.
