Sri Lanka: ‘රටම එකට’ ජාතික මෙහෙයුම තීරණාත්මක මාවතක: අත්අඩංගුවට ගන්නා මත්ද්රව්ය විනාශ කිරීමට සහ පුනරුත්ථාපනයට නව නීති ගෙන ඒමට ජනපතිගෙන් නියෝග
විශේෂ විමර්ශනාත්මක පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
කොළඹ, ශ්රී ලංකාව — 2026 මාර්තු 19 — ශ්රී ලංකාව වෙලාගෙන ඇති විෂ මත්ද්රව්ය ව්යසනය මුලිනුපුටා දැමීම සඳහා වත්මන් රජය විසින් දියත් කර ඇති ‘රටම එකට’ ජාතික මෙහෙයුම පිළිබඳ විශේෂ සමාලෝචන රැස්වීමක් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් ඊයේ (18) ජනාධිපති කාර්යාලයේදී පැවැත්විණි. එහිදී මත්ද්රව්ය වැටලීම්වල ප්රගතිය, නීතිමය බාධා සහ අනාගත සැලසුම් පිළිබඳව ඉතා දීර්ඝ ලෙස සාකච්ඡාවට ලක් විය.
මෙම වාර්තාව මගින් ‘රටම එකට’ මෙහෙයුමේ මෙතෙක් ගමන සහ ජනාධිපතිවරයා ලබා දුන් නව උපදෙස් පිළිබඳව ගැඹුරින් විමසා බලමු.
1. අත්අඩංගුවට ගන්නා මත්ද්රව්ය විනාශ කිරීම සහ මහජන විශ්වාසය
මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීම පමණක් ප්රමාණවත් නොවන බවත්, එලෙස අත්අඩංගුවට ගන්නා මත්ද්රව්ය තොග විනිවිදභාවයකින් යුතුව කඩිනමින් විනාශ කිරීම මහජන විශ්වාසය තහවුරු කිරීමට අත්යවශ්ය කරුණක් බවත් ජනාධිපතිවරයා මෙහිදී අවධාරණය කළේය.
- නීති සංශෝධනය: මත්ද්රව්ය විනාශ කිරීමේදී දැනට පවතින නීතිමය බාධා සහ ප්රමාදයන් ඉවත් කිරීම සඳහා අදාළ නීති කඩිනමින් සංශෝධනය කිරීමට ජනාධිපතිවරයා උපදෙස් දුන්නේය. මේ සඳහා පත් කර ඇති කමිටුව සමඟ සාකච්ඡා කර නීති සම්පාදන කටයුතු වේගවත් කරන ලෙස ඔහු බලධාරීන්ට නියෝග කළේය.
- පොදු විශ්වාසය: මෙහෙයුම්වල නිරත කණ්ඩායම්වල සහ පොදු සමාජයේ විශ්වාසය රැක ගැනීමට නම්, අත්අඩංගුවට ගන්නා මත්ද්රව්යවලට සිදුවන දේ පිළිබඳව නිවැරදි තොරතුරු සහ ක්රියාවලියක් තිබිය යුතු බව රජයේ ස්ථාවරයයි.
2. ‘රටම එකට’ මෙහෙයුමේ අතිවිශාල ප්රගතිය (සංඛ්යා දත්ත වාර්තාව)
2025 ඔක්තෝබර් 30 වන දින ආරම්භ කරන ලද ‘රටම එකට’ මෙහෙයුම මාස කිහිපයක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ ශ්රී ලංකා ඉතිහාසයේ දැවැන්තම මත්ද්රව්ය වැටලීම් ප්රමාණයක් සිදු කිරීමට සමත් වී ඇත. රැස්වීමේදී ඉදිරිපත් වූ සංඛ්යාලේඛන මෙසේය:
- මුළු අත්අඩංගුවට ගැනීම්: පුද්ගලයන් 124,412 ක්.
- අත්අඩංගුවට ගත් මත්ද්රව්ය ප්රමාණය:
- ගංජා: කිලෝ ග්රෑම් 4,520 ක්.
- හොරොයින්: කිලෝ ග්රෑම් 1,066 යි ග්රෑම් 352 ක්.
- අයිස් (ICE): කිලෝ ග්රෑම් 1,930 ක්.
- කොකේන්: කිලෝ ග්රෑම් 270 ක් (මෙය ශ්රී ලංකා ඉතිහාසයේ අත්අඩංගුවට ගත් විශාලතම සහ මිල අධිකම කොකේන් තොගය ලෙස වාර්තා වේ).
- මත්පෙති: 983,143 ක්.
- නීතිවිරෝධී දුම්වැටි: 558,300 ක්.
- තොරතුරු ලබා ගැනීම: ‘1818’ විශේෂ දුරකථන අංකය ඔස්සේ මහජනතාවගෙන් පොලිසියට ලැබෙන තොරතුරු මෙහෙයුම් සාර්ථක වීමට ප්රධාන හේතුවක් වී ඇත.
3. අත්අඩංගුවට ගත් පිරිස සහ සමාජ පසුබිම
අත්අඩංගුවට ගත් පිරිස අතර සමාජයේ විවිධ තරාතිරම්වල පුද්ගලයන් සිටින අතර, ඒ අතර දරු දැරියන් සිටීම ඉතා කනගාටුදායක තත්ත්වයක් ලෙස සාකච්ඡා විය.
- දරුවන්: පිරිමි දරුවන් 1,772 ක් සහ ගැහැනු දරුවන් 81 ක් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.
- රැඳවුම් නියෝග සහ වත්කම්: නීතිවිරෝධී වත්කම් සම්බන්ධයෙන් සැකකරුවන් 196 ක් සහ රැඳවුම් නියෝග මත පුද්ගලයන් 2,268 ක් පරීක්ෂණවලට ලක් වේ.
4. පුනරුත්ථාපන ක්රියාවලියේ පවතින ගැටලු සහ විසඳුම්
මත්ද්රව්යවලට ඇබ්බැහි වූවන් පුනරුත්ථාපනය කිරීමේදී දැනට පවතින පුනරුත්ථාපන පනතේ ඇති සීමා සහ මධ්යස්ථානවල ධාරිතාව පිළිබඳව මෙහිදී අවධානය යොමු විය.
- පනත සංශෝධනය: වර්තමානයට ගැලපෙන පරිදි පුනරුත්ථාපන පනත කඩිනමින් සංශෝධනය කිරීමටත්, ඒ සඳහා වූ යෝජනා වහාම ලබා ගැනීමටත් ජනාධිපතිවරයා උපදෙස් දුන්නේය.
- පුනරුත්ථාපන දත්ත: මේ වන විට පුද්ගලයන් 1,840 ක් පුනරුත්ථාපනය සඳහා යොමු කර ඇත.
5. අධිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීම
මත්ද්රව්ය සාම්පල පරීක්ෂා කිරීමේ ප්රමාදය නිසා නඩු කටයුතු පමාවීම වැළැක්වීමට නව යෝජනා රැසක් ඉදිරිපත් විය.
- මත්ද්රව්ය සඳහා වෙනම අධිකරණ: මත්ද්රව්ය වැරදි සම්බන්ධයෙන් විභාග කිරීමට පළාත් මට්ටමින් සහ වෙනම අධිකරණ ක්රියාදාමයක් ස්ථාපිත කිරීමේ අවශ්යතාව සාකච්ඡා විය.
- පොලිස් නීති අංශ: මත්ද්රව්ය වැරදි සඳහා පොලිස් නීති අංශ වඩාත් බලගැන්වීමට ද තීරණය විය.
6. සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ උපායමාර්ගික මැදිහත්වීම
සෞඛ්ය අමාත්යාංශය ප්රධාන උපායමාර්ග 06 ක් ඔස්සේ මත්ද්රව්ය මර්දන කටයුතු සැකසුම් කර ඇත:
- බාහිර රෝගී අංශ (OPD) මගින් මූලික ප්රතිකාර ලබා දීම.
- මානසික වෛද්ය සායන සඳහා යොමු කිරීම වැඩි කිරීම.
- නේවාසික ප්රතිකාර ලබා දීම.
- ප්රජා පාදක පුනරුත්ථාපනය.
- පසු විපරම් කටයුතු.
- ගර්භණී කාන්තාවන්, තරුණියන් සහ ළමුන් සඳහා විශේෂිත වැඩසටහන්.
7. ආගමික සහ අධ්යාපනික වැඩසටහන්
විෂ මත්ද්රව්ය උවදුර මුලිනුපුටා දැමීමේදී හුදෙක් වැටලීම්වලට පමණක් සීමා නොවී, සමාජීය වශයෙන් ජනතාව දැනුවත් කිරීමේ වැදගත්කම ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
- ආගමික ස්ථාන: ආගමික ස්ථාන කේන්ද්ර කරගනිමින් විශේෂ දැනුවත් කිරීම් සහ ආගමික වැඩසටහන් ආරම්භ කළ යුතුය.
- පාසල්: පාසල් මට්ටමින් දරුවන් බේරා ගැනීම සඳහා දැනට ක්රියාත්මක වැඩසටහන් සහ වැටලීම් තවදුරටත් දැඩි කරන ලෙස උපදෙස් දෙන ලදී.
- මාධ්ය භූමිකාව: මත්ද්රව්ය අත්අඩංගුවට ගැනීම්වලට ලබා දෙන ප්රචාරය මෙන්ම, ඒවා විනාශ කිරීම සහ පුනරුත්ථාපන සාර්ථක කථා සඳහා ද මාධ්ය ප්රමුඛතාවය ලබා දිය යුතු බව මෙහිදී අවධාරණය විය.
මෙම අවස්ථාවට මහා සංඝරත්නය, අන්යාගමික නායකයන්, ජනාධිපති ලේකම් ආචාර්ය නන්දික සනත් කුමාරනායක, ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ලේකම් විශ්රාමික එයාර් වයිස් මාර්ෂල් සම්පත් තුයියකොන්තා, මහජන ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ලේකම් රවී සෙනෙවිරත්න, යුද හමුදාපති ලුතිනන් ජෙනරාල් ලසන්ත රොද්රිගෝ සහ පොලිස්පති ප්රියන්ත වීරසූරිය ඇතුළු උසස් නිලධාරීහු රැසක් එක්ව සිටියහ.
