ANZ බැංකුවේ මෘදුකාංග දෝෂයකින් ගනුදෙනුකරුවන්ට වාසියක්: වන්දි ලෙස තවත් මිලියන ගණනක් ගෙවීමට සිදු වෙයි

විශේෂ මූල්‍ය සහ බැංකු පුවත් විවරණය — දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

2026 මැයි 07 — ANZ බැංකුව සිය නිවාස ණය (Mortgages) ගනුදෙනුකරුවන් වෙත වැරදි තොරතුරු ඇතුළත් ලිපි යැවීම සම්බන්ධයෙන් පැවති නඩු විභාගයකින් බැංකුව පරාජයට පත්ව තිබේ. විශේෂත්වය වන්නේ, මෙම මෘදුකාංග දෝෂය නිසා ගනුදෙනුකරුවන්ට පාඩුවක් නොවී ලාභයක් (අඩුවෙන් මුදල් ගෙවීමට සිදුවීම) වී තිබියදීත්, බැංකුවට විශාල වන්දියක් ගෙවීමට සිදු වීමයි.

1. ඇත්තටම මොකක්ද වුණේ?

2015 සහ 2019 අතර කාලයේදී ANZ බැංකුව සිය ණය ගණනය කිරීමේ මෘදුකාංගය යාවත්කාලීන කිරීමේදී ‘කෝඩින් දෝෂයක්’ (Coding Error) සිදු විය.

• දෝෂය: ණය වාරික ගණනය කිරීමේදී ඊට එකතු විය යුතු පොලිය නිසි ලෙස ගණනය නොවීම නිසා, ගනුදෙනුකරුවන්ට යවන ලද ලිපිවල සඳහන් වූයේ සැබෑ වාරිකයට වඩා අඩු මුදලකි.
• ගනුදෙනුකරුවන්ට වාසියක්: බැංකුව පවසන පරිදි ගනුදෙනුකරුවන් මසකට ඩොලර් 2ක් පමණ බැගින් අඩුවෙන් ගෙවා තිබුණි. එනම්, ඔවුන් බැංකුවට ගෙවිය යුතු මුදලට වඩා අඩු මුදලක් ගෙවා ඇති බැවින් ඔවුන් ඇත්ත වශයෙන්ම මූල්‍යමය වශයෙන් වාසි ලබා ඇත.

2. එහෙනම් ඇයි වන්දි ගෙවන්නේ?

මෙහිදී ප්‍රධාන වන්නේ ගනුදෙනුකරුවන්ට වූ පාඩුව නොව, බැංකුව විසින් ‘පාරිභෝගික ගිවිසුම් සහ ණය මූල්‍ය පනත’ (CCCFA) උල්ලංඝනය කිරීමයි.

• නීතිය: 2015-2019 කාලයේ නීතියට අනුව, බැංකුවක් සිය තොරතුරු නිසි ලෙස අනාවරණය කිරීමට (Disclosure) අපොහොසත් වුවහොත්, එම කාලය තුළ අය කළ සියලුම පොලී සහ ගාස්තු නැවත ගනුදෙනුකරුවන්ට ගෙවිය යුතුය.
• විශ්වාසය: ආර්ථික විද්‍යාඥ ෂමුබීල් ඊකුබ් පෙන්වා දෙන්නේ, බැංකු පද්ධතිය පිළිබඳ පාරිභෝගික විශ්වාසය රැක ගැනීමට නම් බැංකු සපයන තොරතුරු 100%ක් නිවැරදි විය යුතු බවයි.

3. ගනුදෙනුකරුවන්ට ලැබෙන මුදල

• ANZ බැංකුව දැනටමත් මීට පෙර පීඩාවට පත් ගනුදෙනුකරුවන් 101,535 දෙනෙකුට ඩොලර් මිලියන 35කට අධික මුදලක් ගෙවා ඇත.
• නව අධිකරණ තීන්දුවට අනුව, තවත් ගනුදෙනුකරුවන් 17,000ක් පමණ වෙනුවෙන් බැංකුවට අමතරව ඩොලර් මිලියන 125ක් දක්වා වන්දි ගෙවීමට සිදුවනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර ඇත.
• මීට පෙර ASB බැංකුව ද මෙවැනිම වරදක් වෙනුවෙන් ඩොලර් මිලියන 135.6ක වන්දියක් ගෙවීමට එකඟ විය.

දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏

මෙම නඩුව නවසීලන්තයේ බැංකු පද්ධතියට විශාල පාඩමකි. මෘදුකාංගයක සිදුවන කුඩා දෝෂයක් නිසා ගනුදෙනුකරුවන්ට මූල්‍යමය වාසියක් අත්වුවද, නිසි තොරතුරු ලබා නොදීම යන නීතිමය කරුණ මත බැංකුවකට මිලියන ගණනින් වන්දි ගෙවීමට සිදුවිය හැකිය. ඉදිරියේදී නීතිය සංශෝධනය වුවද, මෙම නඩුව පැරණි නීතිය යටතේ විභාග වන බැවින් ANZ බැංකුවට මෙම විශාල වන්දියෙන් ගැලවීමට නොහැකි වනු ඇත.