ස්පේස් එක්ස් ‘ෆෝල්කන් 9’ රොකට් කොටසක් සඳ මතුපිටට කඩා වැටෙයි: කුඩා ආවාටයක්ද නිර්මාණය වෙයි!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වැලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 05 — වසරක පමණ කාලයක් අභ්යවකාශයේ පාවෙමින් තිබූ ඉලොන් මස්ක්ගේ ‘ස්පේස් එක්ස්’ (SpaceX) සමාගමට අයත් ‘ෆෝල්කන් 9’ (Falcon 9) රොකට්ටුවක කොටසක් සඳ මතට කඩා වැටී ඇති බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි. මෙම ගැටීම හේතුවෙන් සඳ මතුපිට කුඩා ප්රමාණයේ ආවාටයක් ද නිර්මාණය වී තිබේ.
1. සිදුවීම සහ රොකට් කොටසෙහි විශේෂතා
- විශාලත්වය සහ බර: බස් රථයක ප්රමාණයෙන් යුත් මෙම රොකට් කොටස කිලෝ ග්රෑම් 4,000 ක බරකින් යුක්ත විය.
- කඩා වැටුණු වේගය: සඳුගේ කක්ෂයට පිවිසි මෙම කොටස, සඳ මතුපිටට කඩා වැටී ඇත්තේ පැයට කිලෝමීටර් 8,690 ක අතිශය ඉහළ වේගයකිනි.
- ස්ථානය: ස්පේස් එක්ස් සමාගම තහවුරු කළ පරිදි, මෙම රොකට් කොටස සඳුගේ බටහිර කෙළවරේ පිහිටි ‘අයින්ස්ටයින්’ (Einstein) නමැති විශාල ආවාටයට පතිත වී ඇත. පෘථිවියෙන් යැවූ රොකට් කොටසක් සඳට වැටී ආවාටයක් නිර්මාණය වූ පළමු අවස්ථාව මෙය නොවන අතර, මෙგොඩින් කඩා වැටුණු රොකට් කැබලි ගණන 100 ඉක්මවා ඇත.
2. පසුබිම සහ ‘ෆයර්ෆ්ලයි’ මෙහෙයුම
- රොකට්ටුවේ ඉතිහාසය: ‘ෆෝල්කන් 9’ යනු ස්පේස් එක්ස් සමාගම විසින් ගගන කැප්සියුල, ගවේෂණ යානා සහ චන්ද්රිකා පෘථිවි කක්ෂයට යැවීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද, නැවත නැවතත් භාවිතයට ගත හැකි ප්රබල රොකට්ටුවකි.
- මෙහෙයුම: පසුගිය 2025 වසරේදී ස්පේස් එක්ස් සමාගම ‘ෆෝල්කන් 9’ රොකට්ටුවක ආධාරයෙන් ‘ෆයර්ෆ්ලයි’ (Firefly) නම් රබෝ ගවේෂණ යානය සඳට යවා පතිත කළ අතර, සඳට කඩා වැටී ඇත්තේ එම මෙහෙයුමේදී රොකට්ටුවෙන් වෙන් වූ කොටසකි. මෙම යානය ඇමෙරිකන් තාක්ෂණ සමාගමක් වන ‘ෆයර්ෆ්ලයි ඒරෝස්පේස්’ හි නිර්මාණයකි.
- නාසා (NASA) සබඳතාව: ඉලොන් මස්ක්ගේ ස්පේස් එක්ස් සමාගම නාසා ආයතනය සමඟ එක්ව අභ්යවකාශ නැවැතුම්පොළ වෙත ගගනගාමීන් රැගෙන යාම මෙන්ම, යළි සඳට මිනිසුන් යැවීම සඳහා ක්රියාත්මක වන ‘ආටිමිස්’ (Artemis) මෙහෙයුම් සඳහාද හවුල්කාරීත්වයෙන් කටයුතු කරයි.
