ශීත කළ සමයේ නිතර මතු වන මීදුම් තත්ත්වය සහ ගුවන් ගමන් ප්රමාද වීමට හේතු
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
නියුසීලන්තය — 2026 ජූලි 23 — නවසීලන්තය පුරා ශීත සෘතුව උදාවී ඇති මේ කාලයේදී උදෑසන කාලයට මීදුම් සහිත කාලගුණයක් දැකගත හැකි වීම ඉතා සාමාන්ය දෙයකි. ඡායාරූපවලට සුන්දර ලෙස දිස් වුවද, මෙම මීදුම් තත්ත්වය දෛනික ගමනාගමනයට මෙන්ම ගුවන් ගමන්වලට ද දැඩි ලෙස බාධා පමුණුවමින් ගුවන් ගමන් ප්රමාද වීමට හෝ අවලංගු වීමට හේතු වී තිබේ.
මීදුම යනු කුමක්ද සහ එය ගුවන් ගමන්වලට බලපාන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව මෙට්සර්විස් (MetService) ආයතනයේ සන්නිවේදන කාලගුණ විද්යාඥ ඇල්වින් බකර් (Alwyn Bakker) පැහැදිලි කරයි.
මීදුම යනු කුමක්ද සහ එය සෑදෙන්නේ කෙසේද?
- බිම් මට්ටමේ වළාකුළක්: “මීදුම කියන්නේ සරලවම බිම මත පිහිටි වළාකුළකට,” යැයි ඇල්වින් බකර් පවසයි. වාතයේ තෙතමනය අධික වූ විට එය තවදුරටත් රඳවා ගැනීමට නොහැකි වී ඝනීභවනය වීමෙන් මීදුම නිර්මාණය වේ.
- විකিরණ මීදුම (Radiation Fog): නවසීලන්තයේ බහුලවම දක්නට ලැබෙන්නේ ‘විකিরණ මීදුම’ වර්ගයයි. සුළඟක් නොමැති, ඉතා නිශ්චල සහ සීතල රාත්රී කාලවලදී පෘථිවි පෘෂ්ඨය සිසිල් වීමත් සමඟ මෙම තත්ත්වය හටගනී. හිරු උදාවීමත් සමඟ එය විසුරුවා හැරී යයි.
- ප්රදේශ අනුව වෙනස්වීම්: ඕක්ලන්ඩ් නගරයේ මීදුම් සහිත උදෑසනක් මෙන් මසකට 3 වතාවක් පමණ අත්විඳිය හැකි වුවද, හැ밀ටන් (Hamilton) සහ ඩוניඩින් (Dunedin) වැනි ප්රදේශවල මීදුම් තත්ත්වය මසකට වාර 10ත් 12ත් අතර වාර ගණනක් වාර්තා වන අතර, ගංගා ආශ්රිත ප්රදේශවල මීදුම් ඇතිවීමේ අවදානම ඉහළ මට්ටමක පවතී.
මීදුම නිසා ගුවන් ගමන් ප්රමාද වන්නේ ඇයි?
- දෘශ්යතාව අඩුවීම: මීදුම නිසා දෘශ්යතාව (Visibility) ඉතා පහළ මට්ටමකට වැටෙන අතර, ගුවන් යානා ආරක්ෂිතව ගොඩබෑමට සහ ගුවන් ගත කිරීමට බාධා එල්ල වේ.
- අධීක්ෂණ ක්රියාමාර්ග: එයාර්වේස් නවසීලන්තය (Airways New Zealand) විසින් දෘශ්යතා මිනුම් උපකරණ භාවිතයෙන් තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කරන අතර, දෘශ්යතාව මීටර් 1200 ට වඩා අඩු වූ විට හෝ පාලකයන්ට ගුවන් පථය පැහැදිලිව නොපෙනී ගිය විට ‘අඩු දෘශ්යතා ක්රියාමාර්ග’ (Low Visibility Procedures) ක්රියාත්මක කරයි.
- ගුවන් තොටුපළවල තාක්ෂණික පහසුකම්: ඕක්ලන්ඩ් ගුවන් තොටුපළ නවසීලන්තයේ ඇති වඩාත්ම දියුණු ‘Category III Instrument Landing System’ තාක්ෂණය භාවිත කළද, අන්තර්ජාතික සහ දේශීය ගුවන් සමාගම් තම යානා වල ඇති උපකරණ සහ ආරක්ෂක මාර්ගෝපදේශ මත පදනම්ව ගමන් බිමන් ප්රමාද කිරීමට හෝ වෙනස් කිරීමට තීරණය කරයි.
