“වෙනත් වෘත්තියක් ගැන හිතන්න” – අධික පීඩනය නිසා වෛද්ය සිසුන්ට GP වෘත්තිය එපා වෙයි: සෞඛ්ය පද්ධතියේ බිඳ වැටීමක්?
විශේෂ සෞඛ්ය සහ සමාජ පුවත් විවරණය — දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
2026 මැයි 08 — නවසීලන්තයේ සාමාන්ය වෛද්යවරුන් (GPs) මුහුණ දෙන දැඩි සේවා පීඩනය සහ පවතින අසාර්ථක අරමුදල් ක්රමවේදය හේතුවෙන්, අලුතින් ක්ෂේත්රයට පැමිණෙන වෛද්ය සිසුන්ට එම වෘත්තිය තෝරා නොගන්නා ලෙස ප්රවීණ වෛද්ය ඩර්මොට් කොෆී (Dr. Dermot Coffey) මහතා පවසා සිටියි. දශක දෙකකට ආසන්න කාලයක් නවසීලන්තයේ සේවය කරන ඔහු පවසන්නේ වත්මන් තත්ත්වය යටතේ මෙය තවදුරටත් නිර්දේශ කළ හැකි වෘත්තියක් නොවන බවයි.
1. අර්බුදයේ ස්වභාවය: සංඛ්යාලේඛන මගින්
ප්රාථමික සෞඛ්ය අංශයේ බිඳවැටීම පෙන්නුම් කරන ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් පසුගිය දිනවල අනාවරණය විය:
- නොගෙවන සේවය: පසුගිය වසරේ සිදු කළ සමීක්ෂණයකට අනුව, වෛද්යවරුන් සිය රාජකාරියෙන් 46%ක් පමණ සිදු කරන්නේ කිසිදු අමතර දීමනාවකින් තොරවය (බොහෝ විට සති අන්තවල සහ රාත්රී කාලයේ ලිපි ලේඛන කටයුතු සඳහා).
- සිසුන්ගේ උනන්දුව: මෑතකදී කළ මත විමසුමකට අනුව වෛද්ය සිසුන්ගෙන් සාමාන්ය වෛද්යවරුන් (GPs) වීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ 14%ක් වැනි ඉතා සුළු පිරිසකි.
- කාලය පිළිබඳ ගැටලුව: වත්මන් අරමුදල් ක්රමය (Capitation system) මිනිත්තු 10-15ක සීමිත කාලයකට යටත්ව ඇති අතර, එය රෝගීන්ට නිසි ප්රතිකාර ලබා දීමට ප්රමාණවත් නොවන බව වෛද්යවරුන් පෙන්වා දෙයි.
2. දේශපාලන විසඳුම් පිළිබඳ අවිශ්වාසය
වෛද්ය කොෆී මහතා පවසන්නේ දේශපාලනඥයන් ඉදිරිපත් කරන විසඳුම් මගින් සැබෑ ගැටලුවට පිළියම් නොලැබෙන බවයි. ලේබර් පක්ෂය යෝජනා කළ ‘වසරකට නොමිලේ උපදේශන වාර 3ක්’ වැනි දේ මගින් පවතින පීඩනය තවත් වැඩි විය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
3. රජයේ ස්ථාවරය: සෞඛ්ය අමාත්ය සිමියොන් බ්රවුන්
සෞඛ්ය අමාත්ය සිමියොන් බ්රවුන් (Simeon Brown) මහතා පවසන්නේ මෙය එක රැයකින් විසඳිය හැකි ගැටලුවක් නොවන බවයි. රජය විසින් ගෙන ඇති පියවර කිහිපයක් ඔහු සිහිපත් කළේය:
- වයිකාටෝ වෛද්ය විද්යාලය: ග්රාමීය ප්රදේශවල සේවය කිරීමට කැමති වෛද්යවරුන් පුහුණු කිරීම සඳහා නව වෛද්ය විද්යාලයක් පිහිටුවීම.
- විදේශීය වෛද්යවරුන්: විදේශයන්හි පුහුණුව ලැබූ වෛද්යවරුන් 100 දෙනෙකුට නවසීලන්තයේ සේවය ඇරඹීමට අරමුදල් වෙන් කිරීම.
- හෙද සේවය: වසරකට හෙදියන් 120 දෙනෙකුට වෛද්ය උපදෙස් ලබා දීමේ සහ ඖෂධ නියම කිරීමේ (Prescribers) පුහුණුව ලබා දීම.
දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏
නවසීලන්තයේ ජීවත් වන අප සැමට මෙය සෘජුවම බලපාන කරුණකි. අපේ පවුලේ වෛද්යවරයා හමුවීමට සති ගණනාවක් බලා සිටීමට සිදුව ඇත්තේ මෙම වෛද්ය හිඟය නිසාය. වෛද්යවරුන් අධික ලෙස වෙහෙසට පත්වීම (Burnout) රෝගීන්ගේ ආරක්ෂාවට ද තර්ජනයකි. රජය සහ වෛද්ය සංගම් එක්ව මෙම අරමුදල් ක්රමය සහ සේවා කොන්දේසි කඩිනමින් යාවත්කාලීන නොකළහොත්, අනාගතයේදී නවසීලන්තයේ ප්රාථමික සෞඛ්ය සේවය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටීමේ අවදානමක් පවතී.
