වයිටාහා ගංගාවටත් අභියෝගයක්: ජල විදුලි බලාගාරය නිසා ස්වභාවික සෞන්දර්යයට තර්ජනයක්!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – පාරිසරික විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 26 (වෙස්ට් කෝස්ට්, නවසීලන්තය) — නවසීලන්තයේ ඉතාමත් සුන්දර සහ වනගත ගංගාවන්ගෙන් එකක් වන වයිටාහා (Waitaha) ගංගාව හරහා යෝජිත ජල විදුලි බලාගාර ව්යාපෘතියක් පිළිබඳව මේ වන විට දැඩි කතාබහක් මතුව තිබේ. මෙම ව්යාපෘතිය මගින් කලාපයට බලශක්ති ස්ථාවරත්වයක් ලැබෙනු ඇතැයි පක්ෂපාතී පාර්ශ්ව ප්රකාශ කරන අතර, පාරිසරික ක්රියාකාරීන් පෙන්වා දෙන්නේ එය ගංගාවේ ස්වභාවික පැවැත්මට බරපතළ හානියක් වනු ඇති බවයි.
ව්යාපෘතියේ පසුබිම
වෙස්ට්පවර් (Westpower) ආයතනය විසින් ක්රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇති මෙම ‘රන් ඔෆ් රිවර්’ (run-of-river) ජල විදුලි බලාගාරය මගින් මෝගන් ගෝර්ජ් (Morgan Gorge) ප්රදේශයෙන් ජලය හරවා ගෙන විදුලිය නිෂ්පාදනය කිරීමට නියමිතය.
- පක්ෂපාතී මතය: ග්රේ දිස්ත්රික් නගරාධිපති ටානියා ගිබ්සන් (Tania Gibson) සහ සංවර්ධන වෙස්ට් කෝස්ට් (Development West Coast) ආයතනය පවසන්නේ මෙමගින් ප්රදේශයේ ඉහළ යන විදුලි බිල අඩු කළ හැකි බවත්, නව රැකියා අවස්ථා සහ ආර්ථික දියුණුවක් ඇති වනු ඇති බවත්ය. එසේම, ජලාශයක් ඉදිකිරීමක් සිදු නොවන නිසා විශාල පරිසර හානියක් සිදු නොවන බව ඔවුන්ගේ මතයයි.
- විවේචන: පරිසරවේදීන් සහ මෝගන් ගෝර්ජ් ප්රදේශයේ ස්වභාවික සුන්දරත්වය අගය කරන්නන් පවසන්නේ ස්වභාවිකව පවතින අතළොස්සක් වූ ගංගාවලින් එකක් වන වයිටාහා ගංගාවේ ජල ප්රවාහය අඩු කිරීමෙන් පරිසරයට පියමං කළ නොහැකි හානියක් සිදුවන බවයි. විශේෂයෙන්ම ගංගාව හරහා මාර්ග පහසුකම් ඇති කිරීම මගින් ඉදිරියේදී තවත් සංවර්ධන ව්යාපෘති සඳහා දොර විවර වනු ඇතැයි ඔවුන් බිය පළ කරති.
ආන්දෝලනාත්මක කරුණු
2019 වසරේදී මෙම ව්යාපෘතිය පාරිසරික හේතූන් මත ප්රතික්ෂේප කළද, වත්මන් රජයේ ‘වේගවත් ක්රියාමාර්ග’ (fast-track) යටතේ නැවතත් අනුමැතිය හිමිවීම මතභේදයට ලක්ව ඇත. මේ සඳහා මහජන මත විමසීමක් සිදු නොවීම ද තවත් විවේචනයකට ලක්ව ඇති ප්රධාන කරුණකි.
සොබාදහමේ අපූර්වත්වය සදහටම අහිමි කර කෙටි කාලීන ආර්ථික ලාභ ලබා ගැනීම කෙතරම් උචිතද යන්න පිළිබඳව ජනතාව ප්රශ්න කරති.
