“නෝර්ත්ලන්ඩ් මහා මාර්ගයට පනවන බදු හමුවේ ව්යාපාරිකයෝ සහ රියදුරෝ කෝප වෙති” – අනෙකුත් පළාත්වලට නැති නීතියක් උතුරට පමණක් ඇයි?
විශේෂ ප්රාදේශීය පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වන්ගාරේ, නිව්සීලන්තය — 2026 අප්රේල් 06 — වෝක්වර්ත් (Warkworth) සහ ටෙ හනා (Te Hana) අතර ඉදිවන නව මංතීරු හතරේ මහා මාර්ගය සඳහා “අධික ලෙස” අමතර ගාස්තු අය කිරීමට රජය ගෙන ඇති යෝජනාවට එරෙහිව නෝර්ත්ලන්ඩ් වැසියන්, ව්යාපාරිකයින් සහ මෝටර් රථ සංගමයේ (AA) සාමාජිකයින් සිය විරෝධය පළ කරමින් සිටිති. ආර්ථික වශයෙන් අභියෝග රැසකට මුහුණ දී සිටින නෝර්ත්ලන්ඩ් කලාපයට පමණක් මෙවැනි බරක් පැටවීම අසාධාරණ බව ඔවුන්ගේ මතයයි.
1. අසාධාරණ බෙදාහැරීම පිළිබඳ ගැටලුව
නෝර්ත්ලන්ඩ් වාණිජ මණ්ඩලයේ විධායක නිලධාරී ලී මැක්කෙරෝ (Leah McKerrow) පවසන්නේ වයිකාටෝ (Waikato Expressway) හෝ ට්රාන්ස්මිෂන් ගලී (Transmission Gully) වැනි ප්රධාන මාර්ග සඳහා මෙවැනි ගාස්තු අය නොකරන පසුබිමක නෝර්ත්ලන්ඩ් ඉලක්ක කිරීම කණගාටුදායක බවයි.
- තුන් ගුණයක පිරිවැය: ඕක්ලන්ඩ් වෙත ගමන් කරන ව්යාපාරිකයෙකුට එක් ගමනකදී අවස්ථා තුනකදී අමතර ගාස්තු ගෙවීමට සිදුවනු ඇත.
- ආර්ථික බලපෑම: රටේ ආර්ථික වශයෙන් පසුගාමී කලාපයක් ලෙස සැලකෙන උතුරුකරයට මෙවැනි අධික පිරිවැයක් පැටවීම කලාපයේ වර්ධනයට බාධාවක් බව ඇය පෙන්වා දෙයි.
2. ගාස්තු ව්යුහය සහ පිරිවැය විග්රහය
යෝජිත සැලසුමට අනුව ගාස්තු අය කෙරෙන්නේ මෙසේයි:
- සැහැල්ලු වාහන: එක් ගමනක් සඳහා ඩොලර් 4.50ක් (නැවත පැමිණීමේදී ඩොලර් 9ක්).
- බර වාහන: එක් ගමනක් සඳහා ඩොලර් 9ක් (නැවත පැමිණීමේදී ඩොලර් 18ක්).
- සමස්ත පිරිවැය: දැනට පවතින උතුරු ද්වාර (Northern Gateway) ගාස්තු ද ඇතුළත් කළ විට, ඕක්ලන්ඩ් සහ නෝර්ත්ලන්ඩ් අතර ගමනක් සඳහා සැහැල්ලු වාහනයකට ඩොලර් 14.20ක් සහ බර වාහනයකට ඩොලර් 28.40ක් වැය වනු ඇත.
3. විවිධ මතවාද සහ රජයේ ස්ථාවරය
- පාරිභෝගිකයින්ගේ බර: භාණ්ඩ ප්රවාහන සංගමය (NRC) පවසන්නේ මෙම අමතර පිරිවැය අවසානයේ පාරිභෝගිකයා මත පැටවෙන බවත් එය සමස්ත ආර්ථිකයටම බලපාන බවත්ය.
- විකල්ප මාර්ග: NZTA පවසන්නේ අමතර ගාස්තු ගෙවීමට අකමැති අයට දැනට පවතින පැරණි SH1 මාර්ගය නොමිලේ භාවිතා කළ හැකි බවයි.
- පක්ෂග්රාහී සහය: වන්ගාරේ ප්රදේශයේ දේපළ වෙළඳාම් නියෝජිතයෙකු වන හේස්ලි වින්ඩල්බෝන් පවසන්නේ යටිතල පහසුකම් ඉක්මනින් ලබා ගැනීමට නම් “භාවිතා කරන්නා ගෙවිය යුතුය” (User pays) යන ක්රමය තමා අනුමත කරන බවයි.
