නවසීලන්තය ‘Project Arcadia’ හරහා කෘත්රිම බුද්ධි යුධ හැකියාවන් ශක්තිමත් කරයි
ජාත්යන්තර පුවත්
2026 ජූලි 05 (ඕක්ලන්ඩ්) — අනාගත යුධ පිටියේ තීරණාත්මක සාධකයක් ලෙස සැලකෙන කෘත්රිම බුද්ධි (AI) යුධ හැකියාවන් වේගවත් කිරීමේ ‘Project Arcadia’ ව්යාපෘතියට නවසීලන්තය එක්ව තිබේ. මෙය ඇමරිකානු ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව (Pentagon) විසින් හඳුන්වනු ලබන්නේ සන්ධාන රටවල යුධ බලය සහ තීරණ ගැනීමේ හැකියාව ඉහළ නංවන “ඩිජිටල් කොඳු නාරටිය” ලෙසයි.
Project Arcadia හි ප්රධාන අරමුණු:
- ඒකාබද්ධ අණදීමේ පද්ධතියක්: ඇමරිකාව, නවසීලන්තය, ඕස්ට්රේලියාව, එක්සත් රාජධානිය සහ කැනඩාව යන ‘Five Eyes’ රටවල් පහේ හමුදා සඳහා පොදු යුධ අණදීමේ පද්ධතියක් ගොඩනැගීම.
- වේගවත් තීරණ ගැනීම: යුධ පිටියේ දත්ත විශ්ලේෂණය කර ඉතා වේගයෙන් ප්රහාරාත්මක තීරණ ගැනීමට AI තාක්ෂණය මගින් හැකියාව ලබා දීම. විශේෂයෙන් ඉරාන යුධ ගැටුමේදී නිරීක්ෂණය වූ ආකාරයේ වේගවත් ඉලක්ක හඳුනාගැනීම් (Targeting) සඳහා මෙම පද්ධතිය දායක වේ.
- ආරක්ෂිත දත්ත හුවමාරුව: රටවල් අතර දත්ත හුවමාරු කර ගැනීමේදී පවතින තාක්ෂණික බාධක ඉවත් කර, වඩාත් ආරක්ෂිතව සහ වේගවත්ව තොරතුරු බෙදාහදා ගැනීම.
ආරක්ෂක අමාත්යවරයාගේ ස්ථාවරය: නවසීලන්ත ආරක්ෂක අමාත්ය ක්රිස් පෙන්ක් (Chris Penk) මහතාගේ කාර්යාලය ප්රකාශ කළේ, මෙම ව්යාපෘතිය සඳහා අවශ්ය අරමුදල් අනුමත කර ගැනීම සඳහා ඉදිරියේදී කැබිනට් මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලබා ගැනීමට නියමිත බවයි. “මෙය අපගේ ආරක්ෂක හමුදා පද්ධති නවීකරණය කිරීමේ කොටසක් වන අතර, Five Eyes හවුල්කරුවන් සමඟ පහසුවෙන් සහ ආරක්ෂිතව තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමට ඉඩ සලසයි,” යැයි අමාත්යවරයාගේ ප්රකාශකයෙක් පැවසීය.
තාක්ෂණික පසුබිම:
- ‘Maven’ නම් වූ AI පද්ධතිය හරහා දත්ත ඒකාබද්ධ කිරීම, මෙහෙයුම් සැලසුම් කිරීම සහ ස්වයංක්රීය ඉලක්ක හඳුනාගැනීම සිදු කෙරේ.
- Project Arcadia මගින් එක් එක් රටවල දැනට පවතින පද්ධති මත ගොඩනැගුණු “දත්ත හුවමාරු ස්තරයක්” (data exchange layer) නිර්මාණය කරනු ලබයි.
- මෙම ව්යාපෘතියේ මීළඟ රැස්වීම නොවැම්බර් මාසයේදී ඕස්ට්රේලියාවේ සිඩ්නි නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිතය.
නවසීලන්ත ආරක්ෂක හමුදාව (NZDF) පවසන්නේ, ඔවුන් මෙම ව්යාපෘතියේ පූර්ණ දායකත්වයක් ලබා දෙන බවත්, ඒ අතරම රටේ දත්ත ආරක්ෂාව සහ ස්වෛරීභාවය පිළිබඳ වගකීම් සුරක්ෂිතව පවත්වා ගන්නා බවත්ය. කෙසේ වෙතත්, ජාතික ආරක්ෂක හේතූන් මත මෙහිදී භාවිතා කරන විශේෂිත තාක්ෂණික මෙවලම් පිළිබඳ තොරතුරු හෙළි කිරීමට ඔවුන් අසමත් බව දන්වා තිබේ.
