ජීවන වියදම ඉහළ යාම: විශ්රාමිකයන්ගේ ජීවන වියදම් වැඩිවීම සාමාන්ය උද්ධමනය ඉක්මවා යයි!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය — 2026 ජූලි 28 — ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම ඇතුළු හේතු නිසා සාමාන්ය උද්ධමන අගය ඉක්මවා යමින් නිව්සීලන්තයේ විශ්රාමිකයන්ගේ (Superannuitants) ජීවන වියදම දැඩි ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බව සංඛ්යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව (Stats NZ) පවසයි.
2026 ජූනි මාසයෙන් අවසන් වූ ගත වූ මාස 12ක කාලය තුළ සාමාන්ය නිව්සීලන්ත කුටුම්භයක ජීවන වියදම 3.2% කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය වසර හතරකට වැඩි කාලයකදී වාර්තා වූ විශාලතම ඉහළ යෑම වේ. කෙසේ වෙතත්, විශ්රාමිකයන්ගේ කුටුම්භ උද්ධමනය එම කාලය තුළ 4.5% කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
සිද්ධියට අදාළ ප්රධාන කරුණු
- විශ්රාමිකයන්ට සහ අඩු වියදම් කණ්ඩායම්වලට එල්ල වූ බලපෑම: විශ්රාමිකයන්ට අමතරව අඩුම වියදම් දරන කුටුම්භ කාණ්ඩයේ ජීවන වියදම 4.3% කින්ද, ප්රතිලාභීන්ගේ 3.7% කින්ද, මායෝ (Māori) ජනතාවගේ 3.2% කින්ද ඉහළ ගොස් ඇත.
- ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම: පසුගිය වසර 12 තුළ පෙට්රල් මිල 27.5% කින් ඉහළ යාම කුටුම්භ ජීවන වියදම් ඉහළ යාමට ප්රධාන වශයෙන් බලපා ඇති අතර, එය සාමාන්ය කුටුම්භයක වාර්ෂික ජීවන වියදම් වැඩිවීපයෙන් තුනෙන් එකකට ආසන්න ප්රමාණයකට දායක වී තිබේ. අඩු වියදම් දරන කුටුම්භවලට පෙට්රල් මිල වැඩිවීම දැඩි ලෙස බලපා ඇත.
- උපකාරී වූ සාධක: පොලී ගෙවීම් 15% කට වඩා අඩුවීම හේතුවෙන් සාමාන්ය කුටුම්භයක ජීවන වියදම සමස්ත උද්ධමන අගයට (CPI – 4.1%) වඩා තරමක් පහළ මට්ටමක රඳවා ගැනීමට හැකි වී තිබේ.
- ජනතාව මුහුණපාන අභියෝග: කිවිබෑන්ක් (Kiwibank) හි නවතම දත්තවලට අනුව, ජීවන වියදම් වැඩිවීම හේතුවෙන් පසුගිය වසර තුළ කීවී ජාතිකයින්ගෙන් 40% කට පමණ ණය වීමට සිදුව ඇත.
