ගෝලීය ඉන්ධන අර්බුද හමුවේත් මාර්ග සංවර්ධනයට මුල්තැන

🚨 දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) — ආර්ථික සහ යටිතල පහසුකම් වාර්තාව

2026 මැයි 29 (ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය) — ඉරානය සමඟ පවතින යුද්ධය හේතුවෙන් නවසීලන්තයේ ඉන්ධන සැපයුමට බරපතල බලපෑම් එල්ල වී තිබුණද, 2026 අයවැය මගින් ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රය සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කර ඇත්තේ පෙර පැවති මාර්ග සංවර්ධනයට මුල්තැන දෙන ප්‍රතිපත්තියම බව වාර්තා වේ.

🏗️ ප්‍රවාහන අංශයේ අයවැය ප්‍රමුඛතා

• මාර්ග සංවර්ධනය: නව ප්‍රවාහන ප්‍රාග්ධන වියදම්වලින් සියයට 75ක් පමණ (ඩොලර් බිලියන 2.173ක්) මාර්ග සහ මහාමාර්ග සඳහා වෙන් කර ඇත. මෙයට කේම්බ්‍රිජ් සිට පියරෙරේ (Cambridge to Piarere) දක්වා වූ මාර්ග ව්‍යාපෘතිය සඳහා ඩොලර් බිලියන 1.773ක් සහ රාජ්‍ය මහාමාර්ග ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව වැඩි කිරීමට ඩොලර් මිලියන 400ක් ඇතුළත් වේ.
• දුම්රිය සේවා: ඕක්ලන්ඩ් සහ වෙලින්ටන් නගරවල මගී දුම්රිය සේවාවන් සඳහා ඩොලර් මිලියන 106.9ක් ද, ජාතික භාණ්ඩ ප්‍රවාහන දුම්රිය ජාලය සඳහා ප්‍රාග්ධන අරමුදල් ලෙස ඩොලර් මිලියන 598.2ක් සහ මෙහෙයුම් අරමුදල් ලෙස ඩොලර් මිලියන 477.1ක් ද වෙන් කර ඇත.
• පාපැදි සහ පදික පහසුකම්: ඇවිදීමේ සහ පාපැදි මංතීරු සඳහා කිසිදු මුදලක් වෙන් කර නොමැත.
• බස් සේවා අරමුදල් කප්පාදුව: නාගරික ප්‍රවාහන විමෝචනය අඩු කිරීම සඳහා ඉතා වැදගත් වන පොදු ප්‍රවාහන බස් කාබන්හරණය කිරීමේ අරමුදලෙන් (Public Transport Bus Decarbonisation Fund) ඩොලර් මිලියන 2.5ක් වෙනත් ව්‍යාපෘති සඳහා හරවා යවා ඇත.

⚠️ ඉන්ධන අර්බුදයට විසඳුම් සහ ආර්ථික අවදානම්

• ඉන්ධන සැපයුම: ඉන්ධන සැපයුමේ අස්ථාවරත්වය පාලනය කිරීම සඳහා ඩොලර් මිලියන 150ක් වෙන් කර තිබුණද, ඉන්ධන මත පවතින යැපීම අඩු කිරීමට මෙහිදී ප්‍රමාණවත් පියවර ගෙන නොමැති බව විචාරකයින් පවසයි.
• පොදු ප්‍රවාහන සහනාධාර: 2027 ජනවාරි මාසයේ සිට ඉන්ධන සුරාබදු බද්ද (Fuel Excise Duty) සහ මාර්ග පරිශීලක ගාස්තු (Road User Charges) ලීටරයකට ශත 12කින් වැඩි කිරීමට සැලසුම් කර ඇතත්, පොදු ප්‍රවාහන ගාස්තු සහන සඳහා කිසිදු අරමුදලක් වෙන් කර නොමැත.
• ජල යටිතල පහසුකම්: ආපදා සහ අයහපත් කාලගුණ තත්ත්වයන් හේතුවෙන් ජල යටිතල පහසුකම් සඳහා විශාල වියදම් දැරීමට සිදු වුවද, මධ්‍යම රජයේ ජල යටිතල පහසුකම් සඳහා වන වියදම් 2026 දී ඩොලර් මිලියන 127 සිට 2028 වන විට වසරකට ඩොලර් මිලියන 5ක් දක්වා තියුණු ලෙස පහළ යනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර ඇත.