අයතුල්ලා අලි කමේනිගේ අභාවය සහ අතිවිශාල අවමංගල්ය උත්සවය: ඉරානයේ දේශපාලන අනාගතය අබිරහසක්
ජාත්යන්තර පුවත් විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූලි 06 (ටෙහෙරානය) — ඉරානයේ හිටපු උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනිගේ අභාවයෙන් පසු රටම ශෝකයෙන් ඇළලී ගොස් ඇති අතර, ටෙහෙරානය කේන්ද්ර කරගනිමින් ආරම්භ වූ ඔහුගේ අවමංගල්ය උත්සව මාලාව මේ වන විට ‘සියවසේ අවමංගල්යය’ ලෙස නම් කෙරේ. මිලියන 12 ත් 20 ත් අතර ජනතාවකගේ සහභාගිත්වයක් අපේක්ෂා කරන මෙම දැවැන්ත රාජ්ය උත්සවය, හුදෙක් අවමංගල්යයකට වඩා ඉරානයේ පීඩාවට පත් වී ඇති බල ව්යුහය යළි ගොඩනැගීමේ උත්සාහයක් බව දේශපාලන විශ්ලේෂකයෝ පවසති.
පුතුන් තිදෙනෙකු සහ අවිනිශ්චිත අනුප්රාප්තිකයා
ඉරාන ජනාධිපති මසූඩ් පෙසෙෂ්කියන් සහ විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) ප්රධානී අහ්මඩ් වහිඩි ඇතුළු රාජ්ය නායකයින්ගේ ප්රධානත්වයෙන් පැවැති ආගමික වතාවත් සඳහා කමේනිගේ පුතුන් තිදෙනෙකු වන මසූඩ්, මොස්ටාෆා සහ මේසම් සහභාගී වූහ.
කෙසේ වෙතත්, ඉරානයේ නව උත්තරීතර නායකයා ලෙස පත් කර සිටින මොජ්තාබා කමේනි මෙම අවස්ථාවට සහභාගී නොවීම දැඩි කතාබහට ලක්ව ඇත. ඔහු ඝාතනය කෙරුණු ගුවන් ප්රහාරයකදී තුවාල ලබා ඇති බවට පැතිර යන වාර්තා හේතුවෙන් ඔහුගේ වත්මන් සෞඛ්ය තත්ත්වය සහ ස්ථානය තවමත් අබිරහසක්ව පවතී. පසුගිය මාර්තු මාසයේදී ඔහු නව උත්තරීතර නායකයා ලෙස ප්රකාශයට පත් කළ ද, ඉන් පසු ඔහු කිසිදු ප්රසිද්ධ උත්සවයකදී පෙනී නොසිටීම දේශපාලන අස්ථාවරත්වයක ලකුණක් ලෙස විචාරකයෝ දකිති.
ආතතියෙන් පිරුණු පසුබිම සහ අමෙරිකානු තර්ජනය
මෙම අවමංගල්ය උත්සවයට අදාළව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සිදුකළ ප්රකාශයක් ලෝක අවධානය දිනාගෙන ඇත. “ඔවුන් සියල්ලෝම එහි සිටිති. එක උණ්ඩයකින් ඔවුන් සියල්ලන්ම ඉවත් කළ හැකි වුවද, සාකච්ඡා කිරීමට පාර්ශ්වයක් අවශ්ය නිසා අපි එසේ නොකරමු” යනුවෙන් ට්රම්ප් පවසා තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ඉරාන පාර්ශ්වය පවසන්නේ අමෙරිකාව සමඟ සාකච්ඡා පැවැත්වුවද, කමේනිගේ මරණයට පළිගැනීමේ අරමුණ අත් නොහරින බවයි.
ජර්මනියේ ‘Die Welt’ පුවත්පතට අනුව, මෙම සතිය පුරා පැවැත්වෙන අවමංගල්ය පෙරහැරවලදී ඇතිවිය හැකි ජනකාය තෙරපීම් නිසා පුද්ගලයන් 1,500 සිට 3,000ක් දක්වා මියයාමේ අවදානමක් පවතින බව රහසිගත වාර්තාවක දැක්වේ. ටෙහෙරානයේ බෙහෙෂ්ට්-ඊ-සහ්රා සුසාන භූමියේ අලුතින් සොහොන් දහස් ගණනක් සූදානම් කර ඇති බවට වාර්තා වේ.
දේශපාලන විවේචන සහ ජනතා විරෝධය
මේ අතර, විපක්ෂ නායක රේසා පahlavi පවසන්නේ ඉරාන ජනතාව කමේනිගේ මරණය ගැන ශෝක නොව, ඔහු විසින් මරා දැමූ දහස් ගණන් දරුවන් ගැන ශෝක වන බවයි. රට පුරා ආර්ථික අර්බුද සහ විරැකියාව උත්සන්න වී තිබියදී, රාජ්ය සම්පත් මෙතරම් විශාල වශයෙන් අවමංගල්ය උත්සව සඳහා වැය කිරීම සම්බන්ධයෙන් මහජන විරෝධයක් ද මතුවෙමින් තිබේ. ටෙහෙරානයට පමණක් යුරෝ මිලියන 15ක වියදමක් වැය කිරීමට සැළසුම් කර ඇති බව වාර්තා වේ.
ඉදිරි සතිය පුරා ටෙහෙරානය, කුම්, නජාෆ් සහ කර්බලා නගර හරහා කමේනිගේ දේහය රැගෙන යාමට නියමිත අතර, අවසන් භූමදානය බ්රහස්පතින්දා මෂාඩ් නුවරදී සිදුවනු ඇත.
