“අප්රේල් 01 සිට ඔබේ පසුම්බියට දැනෙන වෙනස්කම්” – අවම වැටුප්, කිවිසේවර් සහ ඉන්ධන සහන ඇතුළු නව මූල්ය රෙගුලාසි ක්රියාත්මක වෙයි.
විශේෂ ආර්ථික පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වොලින්ටන්, නිව්සීලන්තය — 2026 අප්රේල් 05 — නව මූල්ය වර්ෂයේ ආරම්භයත් සමඟ නිව්සීලන්ත වැසියන්ගේ දෛනික අයවැයට සෘජුවම බලපාන මූල්ය සංශෝධන රැසක් අප්රේල් 01 වැනිදා සිට බලාත්මක විය. මෙයට අවම වැටුප් වැඩිවීම්, විශ්රාම ඉතිරි කිරීම්වල වෙනස්කම් සහ මැදපෙරදිග යුද වාතාවරණය නිසා ඉහළ ගිය ඉන්ධන මිලට සහනයක් ලෙස ලබා දෙන විශේෂ දීමනා ඇතුළත් වේ.
1. රැකියා සහ වැටුප් සංශෝධන
අඩු ආදායම්ලාභී සේවකයින්ට සහ තරුණ ශ්රමිකයින්ට මෙමගින් සෘජු බලපෑමක් එල්ල වේ.
- අවම වැටුප: වැඩිහිටි අවම වැටුප පැයකට ඩොලර් 23.95 දක්වා ශත 45කින් (2%කින්) ඉහළ නංවා ඇත. ආරම්භක සහ පුහුණු මට්ටමේ වැටුප ඩොලර් 19.16 කි.
- KiwiSaver වැඩිවීම: සේවක සහ සේවා යෝජක යන දෙපාර්ශවයේම අවම දායකත්ව අනුපාතය 3% සිට 3.5% දක්වා ඉහළ දමා ඇත. මෙයින් අතට ලැබෙන වැටුප සුළු වශයෙන් අඩු වුවද, විශ්රාම ඉතිරි කිරීම් වර්ධනය වේ.
- තරුණ දායකත්වය: වයස අවුරුදු 16 සහ 17 සේවකයින්ට ද දැන් සිය සේවා යෝජකයාගෙන් සමාන කිවිසේවර් දායකත්වයක් ලැබීමට හිමිකම් ඇත.
2. පවුල් සහ සුබසාධන සහන
ඉහළ යන ජීවන වියදම පාලනය කිරීම සඳහා රජය විසින් ඉලක්කගත සහන පැකේජ හඳුන්වා දී ඇත.
- ඉන්ධන සහනය: මැදපෙරදිග ගැටුම් නිසා ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම හමුවේ, දරුවන් සිටින අඩු සහ මධ්යම ආදායම්ලාභී පවුල් 143,000කට සතියකට ඩොලර් 50ක අමතර බදු සහනයක් (In-work tax credit) හිමි වේ. මෙය තාවකාලික වන අතර 2027 අප්රේල් දක්වා ක්රියාත්මක වේ.
- ප්රතිලාභ සහ විශ්රාම වැටුප්: ජීවන වියදම් දර්ශකයට (Inflation) අනුකූලව බොහෝ ප්රතිලාභ 3%කින් ඉහළ නංවා ඇත. නිව්සීලන්ත සුපර් (Superannuation) දීමනාව තනි පුද්ගලයෙකු සඳහා සති දෙකකට ඩොලර් 1,110.30 කි.
- ශිෂ්ය ආධාර: ජීවන වියදමට ගැලපෙන සේ ශිෂ්ය දීමනා (Student Allowances) සහ ජීවන වියදම් ණය (Living Costs) ප්රමාණයන් ද ඉහළ නංවා ඇත.
3. සෞඛ්ය සහ ආබාධිත සේවා
සෞඛ්ය ක්ෂේත්රයේ ද වැදගත් වෙනස්කම් කිහිපයක් සිදු කර තිබේ.
- Cystic Fibrosis ප්රතිකාර: ‘Pharmac’ ආයතනය විසින් ‘Trikafta’ සහ ‘Kalydeco’ වැනි ඖෂධ සඳහා පනවා තිබූ වයස් සීමාවන් ඉවත් කර ඇති අතර ‘Alyftrek’ නමැති නව ඖෂධය සඳහා ද ප්රතිපාදන වෙන් කර ඇත.
- ආබාධිත අරමුදල්: ආබාධිත ප්රජාවට ලබා දෙන අරමුදල් (Flexible Funding) භාවිත කිරීමේදී ඔවුන්ට වැඩි නිදහසක් සහ පාලනයක් ලබා දීම සඳහා මිලදී ගැනීමේ රෙගුලාසි ලිහිල් කර ඇත.
