ඉරානයේ සැකකටයුතු න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථානයක ඉදිකිරීම් කටයුතු වේගවත් වෙයි – ගැඹුරු භූගත ප්‍රහාර ගැන අමෙරිකාවේ අවධානය!

ඉරානයේ නටන්ස් න්‍යෂ්ටික සංකීර්ණයට ආසන්නව ග්‍රැනයිට් පර්වතයකට යටින් ගැඹුරින් සැඟවුණු ‘පික්ඒක් කඳු මුදුන’ (Pickaxe Mountain) නම් සැකකටයුතු න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථානයේ මේ වසර තුළ ඉදිකිරීම් කටයුතු තියුණු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බව චන්ද්‍රිකා දත්ත විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙයි. උපායමාර්ගික සහ ජාත්‍යන්තර අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථානයේ (CSIS) විශ්ලේෂකයින් විසින් වසර හයක චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප දත්ත සමාලෝචනය කරමින් හෙළි කර ඇත්තේ, මෙම භූගත පහසුකම ඉරානයේ අනාගත න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන් ආරක්ෂා කරගැනීමේ අරමුණින් ආරක්ෂිත තෝතැන්නක් ලෙස නිර්මාණය කර ඇති බවයි.

ඉස්ලාමාබාද් සහ ටෙහෙරාන් අතර පවතින යුදමය වාතාවරණය මධ්‍යයේ, ඉරානය විසින් මෙම ස්ථානය වෙත යුරේනියම් පොහොසත් කිරීමේ කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය කේන්ද്രാපસારක (centrifuges) රැගෙන යාමට උත්සාහ කරමින් සිටින බව ඉශ්‍රායල බුද්ධි අංශ සැක පහළ කරයි. මේ අතර, අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ප්‍රසිද්ධියේ අනතුරු අඟවමින් කියා සිටියේ අවශ්‍ය වුවහොත් අමෙරිකාව ඉතා ඉක්මනින් මෙම ‘පික්ඒක්’ මධ්‍යස්ථානයට ප්‍රහාර එල්ල කරන බවයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම කඳුකරය ග්‍රැනයිට් පර්වතවලින් සමන්විත වීම නිසා පෙන්ටගනයේ සාමාන්‍ය බංකර් බස්ටර් බෝම්බවලට පවා එය විනාශ කිරීම අභියෝගයක් වනු ඇතැයි වාර්තා වේ.

මෙම අභියෝගය ජය ගැනීම සඳහා අමෙරිකාව විසින් නව ක්‍රමවේද සකස් කරමින් සිටින බවට ලකුණු පහළ වී තිබේ. යුද්ධය ආරම්භ වීමට ආසන්න දිනකදී, අමෙරිකානු ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිව් මෙක්සිකෝ හි සුදු වැලි මිසයිල පරාසයේ (White Sands Missile Range) පිහිටි විශේෂ භූගත පරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයක් අලුත්වැඩියා කිරීම සඳහා හදිසි ඩොලර් මිලියන 1.2ක කොන්ත්‍රාත්තුවකට අත්සන් තබා ඇත. ගැඹුරින් යටපත් වූ ඉලක්ක වෙත ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ නව පරීක්ෂණ සඳහා මෙය සූදානම් කර ඇති අතර, මීළඟ පරම්පරාවේ ප්‍රහාරක ආයුධ (next-generation penetrator) සංවර්ධනය කිරීමටද අමෙරිකානු ගුවන් හමුදාව කටයුතු කරමින් සිටී. ඉරානයේ භූගත පහසුකම් සම්පූර්ණයෙන් විනාශ කිරීමේ අරමුණින් අමෙරිකානු ආරක්ෂක අංශ විසින් මෑතකදී විශේෂ සැලසුම් විමර්ශන (planning sprints) පවා පවත්වා ඇති බව ආරංචි මාර්ග තහවුරු කරයි.