නවසීලන්තය: ඩීසල් මිල ඉහළ යද්දී හයිඩ්රජන් බලයෙන් දිවෙන ට්රක් රථ 12ක් පාරට දැමීමට ‘Hiringa – TR Group’ සූදානම් වෙයි!
විශේෂ දේශීය පරිසර සහ තාක්ෂණික පුවත් විවරණය — ලයන්ස් රෝර් ඒඔතෙයරෝවා (Lions Roar Aotearoa)
2026 මැයි 18 (ඔක්ලන්ඩ්) — මැදපෙරදිග කලාපයේ, විශේෂයෙන්ම ඉරානය සමඟ පවතින ගැටුම්කාරී වාතාවරණය හේතුවෙන් ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල සහ දේශීය ඩීසල් මිල ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යමින් පවතින පසුබිමක, නවසීලන්තය තුළ පරිසර හිතකාමී හරිත හයිඩ්රජන් (Green Hydrogen) තාක්ෂණයෙන් ක්රියාත්මක වන බර වාහන සඳහා පවතින ඉල්ලුම සහ උනන්දුව නැවත වරක් දැඩි ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.
දේශීය හයිඩ්රජන් ඉන්ධන සමාගමක් වන Hiringa සහ මෙරට ප්රමුඛතම බර වාහන බදු දීමේ (Heavy vehicle leasing) ව්යාපාරයක් වන TR Group එක්ව ක්රියාත්මක කරන සුවිශේෂී ව්යාපෘතියක් යටතේ, හයිඩ්රජන් බලයෙන් ක්රියාත්මක වන ට්රක් රථ (Hydrogen Fuel Cell Trucks) දුසිමකට ආසන්න ප්රමාණයක් කඩිනමින් ධාවනයට එක් කිරීමට සියලු කටයුතු සූදානම් කර ඇති බව එම සමාගම් නිල වශයෙන් තහවුරු කරයි.
නවසීලන්තයේ භාණ්ඩ ප්රවාහන (Freight) ක්ෂේත්රය කාබන්හරණය කිරීම සඳහා බැටරි මඟින් ක්රියාත්මක වන විදුලි වාහනවලට (BEVs) වඩා හයිඩ්රජන් වාහන සතු වාසි සහ මේ වන විට පවතින ප්රගතිය පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක වාර්තාව මෙන්න:
🔋 1. රජයේ අනුග්රහය සහ පිරවුම්හල් ජාලය (Refuelling Network)
හරිත හයිඩ්රජන් ට්රක් රථ 20ක් මිලදී ගැනීම සඳහා රජයේ කොවිඩ් ප්රතිචාර අරමුදල (Covid Response Fund) මඟින් ඩොලර් මිලියන 6ක මුදලක් TR Group වෙත ලබා දී ඇති අතර, ඔක්ලන්ඩ් (Auckland), ටවුරන්ගා (Tauranga), හැමිල්ටන් (Hamilton) සහ පාමර්ස්ටන් නෝත් (Palmerston North) යන නගරවල හයිඩ්රජන් පිරවුම්හල් 4ක් ඉදිකිරීම සඳහා Hiringa සමාගම වෙත රජයෙන් ඩොලර් මිලියන 16ක ණයක් ලබා දී තිබුණි.
- ඉන්ධන නිපදවන ක්රමය: ඔක්ලන්ඩ්හි ‘විරි’ (Wiri) ප්රදේශයේ පිහිටි පිරවුම්හල ඇතුළුව අනෙකුත් මධ්යස්ථානවලදීම ජලය විද්යුත් විච්ඡේදනය (Electrolysis) කිරීමෙන් හයිඩ්රජන් සහ ඔක්සිජන් වෙන් කර මෙම වායුව නිපදවනු ලබයි.
- ඩීසල්වලට වඩා ලාභයි: මේ සඳහා පුනර්ජනනීය බලශක්තිය (Renewable energy) භාවිත කරන බැවින් ඉන්ධන පිරිවැය අවම මට්ටමක පවතී. TR Group ආයතනය පවසන්නේ වත්මන් තත්ත්වය යටතේ හයිඩ්රජන් ට්රක් රථයක් ධාවනය කිරීම සඳහා කිලෝමීටරයකට යන වියදම සාමාන්ය ඩීසල් ට්රක් රථයකට වඩා අඩු වී ඇති බවයි.
- පරිසර හිතකාමී බව: මෙම ට්රක් රථවල ඇති බැටරි ඉන්ධන කෝෂ (Fuel cells) මඟින් හයිඩ්රජන් වායුව නැවත ශක්තිය බවට පත් කරන අතර, එහිදී පිටාර නලයෙන් පිටවන්නේ ජලය සහ තාපය පමණක් බැවින් පරිසරයට කාබන් වායුව මුදා හැරීම ශුන්ය (Zero tailpipe emissions) වේ.
🚛 2. සැපයුම් ප්රමාදයන් සහ නවතම ප්රගතිය
කොවිඩ් වසංගතයෙන් පසු ඇති වූ ආර්ථික පසුබෑම සහ TR Group හි මූලික ඇමෙරිකානු ට්රක් රථ සැපයුම්කරු බංකොලොත් වීම නිසා මෙම ව්යාපෘතිය මීට පෙර යම් ප්රමාදයකට ලක්විය.
- දේශීය එකලස් කිරීම්: කෙසේ වුවද, ඊට විකල්පයක් ලෙස රොලස්ටන් (Rolleston) හි පිහිටි GVB සමාගම විසින් සාමාන්ය ඩීසල් ට්රක් රථ 9ක් හයිඩ්රජන් ට්රක් රථ බවට සාර්ථකව පරිවර්තනය කර තිබේ. ඉතිරි ට්රක් රථ 11 ලබන ජූලි මාසයේ සිට ඔක්ලන්ඩ් ඩිපෝව වෙත ළඟා වීමට නියමිතය.
- නවසීලන්ත පෝස්ට් (NZ Post) වාර්තාව: දැනටමත් භාවිතයේ පවතින ‘නවසීලන්ත පෝස්ට්’ ආයතනයට අයත් හයිඩ්රජන් ට්රක් රථය මේ වන විට කිලෝමීටර් ලක්ෂ හතරහමාරක් (250,000 km) සාර්ථකව ධාවනය කර ඇති අතර, TR Group හි ප්රධාන පුහුණුකරු පෝල් ෆෙයාර් (Paul Fair) ද නව ට්රක් රථ මඟින් කිලෝමීටර් 10,000ක පරීක්ෂණ ධාවනයන් නිමා කර රියදුරන් පුහුණු කර ඇත. මේ වන විට ට්රක් රථ 12ක් වාණිජ පදනමින් බදු දීම (Leasing) සඳහා අවසන් මට්ටමේ සාකච්ඡා පවතී.
⚡ 3. බැටරි එදිරිව හයිඩ්රජන්: බර ප්රවාහනයට වඩාත්ම සුදුසු කුමක්ද?
නවසීලන්තයේ හරිතාගාර වායු විමෝචනයෙන් (Greenhouse gases) සියයට 18ක්ම සිදුවන්නේ ප්රවාහන අංශයෙනි. මගී මෝටර් රථ සඳහා විදුලි බැටරි (EV) තාක්ෂණය සාර්ථක වුවද, බර ප්රවාහන ක්ෂේත්රයේදී (Heavy Freight) බැටරි තාක්ෂණයට වඩා හයිඩ්රජන් තාක්ෂණය ඉදිරියෙන් සිටින බව විශේෂඥයෝ පවසති.
- වාසි: විද්යුත් බර වාහනයක (Electric Truck) බැටරිය පමණක් ටොන් කිහිපයක් බර වන නිසා, වාහනයට පැටවිය හැකි උපරිම භාණ්ඩ බර (Payload) සීමා වේ. එසේම පැය 24 පුරාම දිවෙන දිගුදුර ට්රක් රථ පැය ගණනාවක් චාර්ජ් කිරීමට තැබීම අපහසුය. හයිඩ්රජන් ට්රක් රථයක් මිනිත්තු කිහිපයකින් (Refuelling in minutes) නැවත පිරවිය හැක.
- අවාසි: බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව (Energy efficiency) අතින් බලන විට, හයිඩ්රජන් නිෂ්පාදනය කර ගබඩා කිරීමට යන ශක්තිය නිසා එය බැටරි විදුලි වාහනයකට වඩා 3 සිට 5 ගුණයකින් අඩු කාර්යක්ෂමතාවයකින් යුක්ත වීම මෙහි ඇති ප්රධාන දුර්වලතාවයකි.
ලයන්ස් රෝර් විශේෂ විවරණය 🦁⚖️🌏
නවසීලන්තය වැනි කිරි කර්මාන්තයට (Dairy Industry) පසුව ප්රවාහන අංශයෙන් වැඩිම පරිසර දූෂණයක් සිදුවන රටක, භාණ්ඩ ප්රවාහන ක්ෂේත්රය කාබන්හරණය (Decarbonisation) කිරීම ජාතික මට්ටමේ අත්යවශ්යතාවයකි. රජය විසින් පිරිසිදු මෝටර් රථ සඳහා ලබාදුන් සහන (Clean Car Discount) නැවැත්වීමෙන් පසු විදුලි වාහන අලෙවිය මන්දගාමී වුවද, ජාත්යන්තර ඉන්ධන අර්බුදය නිසා නැවතත් විකල්ප බලශක්ති වෙත අවධානය යොමුව තිබීම සාධනීය ලක්ෂණයකි.
කැන්ටබරි විශ්වවිද්යාලයේ (University of Canterbury) පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන පරිදි, හයිඩ්රජන් සහ බැටරි විදුලි තාක්ෂණය (EV) යන දෙකම එකිනෙකට තරඟකරුවන් කර නොගෙන, කෙටි දුර ප්රවාහනයට බැටරි ද, උපරිම බරක් රැගෙන දිවයින පුරා දිවෙන දිගුදුර ප්රවාහනයට හයිඩ්රජන් ද (Niche application) යොදාගැනීම වඩාත් ප්රායෝගික වේ. දැනට නවසීලන්තය තුළ බර වාහන සඳහා වේගවත් විදුලි චාර්ජර් (Fast chargers) නොමැති පසුබිමක, Hiringa සමාගම සතු අධිවේගී හයිඩ්රජන් පිරවුම්හල් හතර මඟින් මෙම ට්රක් රථ ප්රායෝගිකව පාරට දැමීමට ලැබීම රටේ ඉදිරි පරිසර අරමුණු ජයග්රහණය කිරීමට මනා පිටුවහලක් වනු ඇත.
