“ට්‍රම්ප් සහ ෂී ජින්පින් බීජිංහිදී ඒකධ්‍රැවීය ලෝකය අවසන් කරයි” – සුපිරි බලවතුන් දෙදෙනා ලෝකය බෙදාගත් ඓතිහාසික සමුළුවේ විශේෂ විශ්ලේෂණය

විශේෂ ජාත්‍යන්තර භූ-දේශපාලනික පුවත් විවරණය — දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

2026 මැයි 16 — පසුගිය දශකය පුරාම ඇමරිකාව සහ චීනය අතර පවතින ගැටුම “තුසිඩීඩීස් උගුලක්” (Thucydides Trap) කරා ගමන් කරමින් ලෝක යුද්ධයකින් කෙළවර වනු ඇතැයි විචාරකයින් අනාවැකි පළ කළ ද, බීජිං නුවර පැවති සමුළුවේදී ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ ෂී ජින්පින් යන නායකයන් දෙපළම නිශ්ශබ්දව පිළිගෙන ඇත්තේ දෙපාර්ශවයටම එවැනි දරුණු ගැටුමක් දරාගත නොහැකි බවයි. මෙවර සමුළුවෙන් වෙළෙඳ ගිවිසුම් හෝ තායිවානය පිළිබඳ ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශ නිකුත් නොවුණ ද, ඉන් බිහිවූ නව ගෝලීය දේශපාලන ව්‍යුහය (New Global Order) අතිශය තීරණාත්මක වේ.

1. සීමා රහිත ගැටුමෙන් “G2” කළමනාකරණයට

ඇමරිකාව සහ චීනය යනු සතුරන්, ප්‍රතිවාදීන් හෝ සාම්ප්‍රදායික මිතුරන් නොවන අතර, ඔවුන් වත්මන් ලෝකය තුළ ව්‍යුහාත්මකව එකිනෙකා මත යැපෙන (Structurally Interdependent) සුපිරි බලවතුන් දෙදෙනෙකි.

• ෂී ජින්පින්ගේ ප්‍රකාශය: “චීන – ඇමරිකා සබඳතාවය ලෝකයේ වැදගත්ම ද්විපාර්ශ්වික සබඳතාවයයි. අප එය සාර්ථක කරගත යුතු අතර කිසිවිටෙකත් පළුදු කර නොගත යුතුය” යනුවෙන් ෂී ප්‍රකාශ කළේය.
• ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රතිචාරය: මෙම සබඳතාවය ලෝකයේ බලවත්ම රටවල් දෙක නියෝජනය කරන “G2” (The Group of Two) ලෙස හැඳින්වූ ට්‍රම්ප්, චීන ජනපති තමන්ගේ මිතුරෙකු ලෙස හඳුන්වමින් ලෝක ඉතිහාසයේ වැදගත්ම සබඳතාවක් ලෙස මෙය අගය කළේය.

2. චීන සහ ඇමරිකානු සටන් පාඨ එකට අත්වැල් බඳ ගනී

සමුළුවේ පැවති රාජ්‍ය භෝජන සංග්‍රහයේදී චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂ නායකයෙකු විසින් ඇමරිකානු දේශපාලන සටන් පාඨයක් නිල වශයෙන් පිළිගත් ප්‍රථම අවස්ථාව සනිටුහන් විය. ෂී ජින්පින් ප්‍රකාශ කළේ, චීනයේ “මහා චීන පුනර්ජීවනය” (Chinese Dream) සහ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ “ඇමරිකාව යළි ශ්‍රේෂ්ඨ කරමු” (Make America Great Again) යන සටන් පාඨ දෙක එකට අත්වැල් බැඳගෙන ඉදිරියට යා හැකි බවයි. ට්‍රම්ප් ද සිය වීදුරුව ඔසවමින් ඊට එකඟතාව පළ කළේය.

3. පළමු ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණය: හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz)

සුපිරි බලවතුන් දෙදෙනා මුහුණ දෙන පළමු ද්විපාර්ශ්වික පරීක්ෂණය වන්නේ මැදපෙරදිග යුද්ධය හේතුවෙන් වසා දමා ඇති හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීමයි. චීනය මේ සඳහා තෙහෙරානයට (Iran) රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික බලපෑම් කිරීමට එකඟ වී ඇත. එළඹෙන සැප්තැම්බර් 24 වනදා ෂී ජින්පින් වොෂින්ටනයේ සංචාරයක නිරත වීමට නියමිත අතර, එදිනට පෙර මැදපෙරදිග අර්බුදයට විසඳුමක් සෙවීම මෙම නව සන්ධානයේ පළමු ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණය වනු ඇත.

4. “තායිවානය” යන රතු ඉර (The Red Line)

මෙම නව සහයෝගීතාවය මැද වුවද චීනය සිය ස්වෛරීභාවයේ රතු ඉරක් වන තායිවාන ප්‍රශ්නය පිළිබඳව ට්‍රම්ප් වෙත දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් කර ඇත. තායිවාන අර්බුදය වැරදියට හැසිරවීමෙන් දෙරට අතර දැඩි ගැටුමක් (Collision and Conflict) නිර්මාණය විය හැකි බව චීනය අවධාරණය කළ අතර, ට්‍රම්ප් ඒ පිළිබඳව මාධ්‍ය ඇසූ ප්‍රශ්න මඟහරිමින් “චීනය ලස්සනයි” යනුවෙන් පවසා මාතෘකාව වෙනස් කළේය.

දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏

මෙම බීජිං සමුළුව හරහා පැහැදිලි වන්නේ ලෝකයේ මෙතෙක් පැවති ඇමරිකානු ඒකාධිකාරය (US Hegemony) නිල වශයෙන් අවසන් වී ඇති බවයි. ඇමරිකාව සහ චීනය යන රටවල් දෙකම මේ වනවිට ආර්ථික වශයෙන් මන්දගාමී වෙමින් පවතී. ඇමරිකාව අධික ණය බරින් සහ කාර්මික අමුද්‍රව්‍ය හිඟකමෙන් පීඩා විඳින අතර, චීනය දේපළ වෙළෙඳාම් කඩා වැටීම සහ ජනගහන වයස්ගත වීම හමුවේ පසුවේ. මෙවැනි තත්ත්වයක් තුළ එකිනෙකා සමඟ යුද්ධ වැදීමට වඩා, තමන්ගේ ආර්ථිකයන් රැකගැනීම සඳහා “අවශ්‍යතාවය මත පදනම් වූ හවුල්කාරිත්වයකට” (Partnership of Necessity) මොවුන් පැමිණ ඇත.

නවසීලන්තය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව වැනි මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ බලවතුන් (Middle Powers) මෙතෙක් කල් ඇමරිකාව දෙස පමණක් බලාගෙන චීනය කොන් කිරීමට ගත් සීතල යුද උපක්‍රම (Cold War Tactics) මෙතැන් සිට වෙනස් කිරීමට සිදුවනු ඇත. සුපිරි බලවතුන් දෙදෙනා එකට අත්වැල් බැඳගන්නා නව ද්විධ්‍රැවීය ලෝකය තුළ, අප වැනි රටවලට ද වඩාත් ගනුදෙනුකාරී සහ නම්‍යශීලී විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කිරීමට සිදුවනු නොඅනුමානය.