ඉන්ධන බදු වැඩිකිරීම රජය අත්හිටුවයි? – ඉන්ධන අර්බුදය හමුවේ ජනතාවට සහනයක් දීමට ප්‍රවාහන අමාත්‍යවරයාගෙන් ඉඟියක්!

විශේෂ දේශීය ආර්ථික සහ ප්‍රවාහන පුවත් විවරණය – දකුණු දිග දියත (Lions Roar Aotearoa)

වෙලින්ටන් (Wellington) — 2026 මාර්තු 27 — පවතින ඉන්ධන අර්බුදය හමුවේ ලබන වසරේ සිට ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර තිබූ ඉන්ධන බදු (Fuel Tax) වැඩිකිරීම් තාවකාලිකව නතර කිරීමට රජයේ අවධානය යොමු වී තිබේ. අද (සිකුරාදා) පැවැති මෝටර් රථ සංගමයේ (Automobile Association) වාර්ෂික සමුළුව අමතමින් ප්‍රවාහන අමාත්‍ය ක්‍රිස් බිෂොප් (Chris Bishop) මහතා මේ පිළිබඳව ඉඟි පළ කළේය.

1. බදු වැඩිකිරීමේ සැලසුම සහ වත්මන් තත්ත්වය

රජයේ මුල් සැලසුම වූයේ 2027 ජනවාරි මාසයේ සිට ලීටරයකට ශත 12 බැගින් ඉන්ධන බදු ඉහළ නැංවීමටයි. ඉන්පසු 2028 දී ශත 6කින් සහ ඉන්පසු වසරවලදී ශත 4කින් බදු වැඩි කිරීමට නියමිතව තිබුණි.

• අමාත්‍යවරයාගේ ස්ථාවරය: “ඉන්ධන අර්බුදයක් පවතින අවස්ථාවක ඉන්ධන බදු වැඩි කිරීම සුදුසු පියවරක් ලෙස මා දකින්නේ නැහැ. ඒ නිසා මේ පිළිබඳව අපි දැඩි ලෙස නැවත සලකා බලමින් සිටිනවා,” යැයි අමාත්‍ය බිෂොප් මහතා පැවසීය.
• මාර්ග පරිශීලක ගාස්තු (RUC): අනාගතයේදී සියලුම ඉන්ධන බදු ඉවත් කර ඒ වෙනුවට ඩීසල් සහ විදුලි වාහන සඳහා දැනට පවතින මාර්ග පරිශීලක ගාස්තු (Road User Charges) ක්‍රමය හඳුන්වා දීම රජයේ අවසාන ඉලක්කයයි.

2. ජනතාවගේ ගමන් බිමන් රටාවේ වෙනසක්

මැදපෙරදිග අර්බුදය සහ ඉන්ධන මිල 30%කින් පමණ ඉහළ යාම නිසා නවසීලන්ත වැසියන්ගේ ප්‍රවාහන පුරුදු වෙනස් වී ඇති බව අමාත්‍යවරයා පෙන්වා දුන්නේය.

• පෞද්ගලික වාහන භාවිතය: පසුගිය සති කිහිපය තුළ පෞද්ගලික මෝටර් රථවලින් ගමන් කරන දුර ප්‍රමාණය (Vehicle Kilometres Travelled) 20%කින් පමණ අඩු වී තිබේ.
• පොදු ප්‍රවාහනය: ඕක්ලන්ඩ් සහ වෙලින්ටන් නගරවල පොදු ප්‍රවාහන සේවා භාවිතය 10%කට වඩා වැඩි වී ඇත.
• විදුලි වාහන (EV): පසුගිය සතියේ විදුලි වාහන ලියාපදිංචිය වාර්තාගත ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය පසුගිය වසරේ මේ කාලයට වඩා 2000කින් පමණ වැඩිය.

3. Clean Car Discount සහ රජයේ ස්ථාවරය

විදුලි වාහන සඳහා මීට පෙර පැවැති සහන ක්‍රමය (Clean Car Discount) නැවත හඳුන්වා දීමට රජය සූදානම් නැති බව අමාත්‍යවරයා යළිත් අවධාරණය කළේය. එමගින් පොහොසත් අයට වාසි සැලසෙන බවත්, සාමාන්‍ය ජනතාවට එයින් අසාධාරණයක් සිදුවන බවත් ඔහුගේ මතයයි.