සාමාන්ය වැටුප් මට්ටම් සමඟ සැසඳීමේදී නවසීලන්ත වැටුප් අඩුවීමේ ප්රවණතාවක්!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 06 — (සුසාන් එඩ්මන්ඩ්ස්) ජීවන වියදම ඉහළ යාමට සාපේක්ෂව නවසීලන්ත වැටුප් වර්ධනය ප්රමාණවත් නොවීම හේතුවෙන් බොහෝ සේවකයන් දැඩි ආර්ථික පීඩනයකට මුහුණ දී සිටින බව නවසීලන්ත සංඛ්යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ (Stats NZ) නවතම දත්ත පෙන්වා දෙයි.
1. වැටුප් සහ උද්ධමනය අතර පරතරය
- වැටුප් වර්ධන වේගය: සියලුම අංශ ආවරණය කරමින් නිකුත් කරන ලද ශ්රම පිරිවැය දර්ශකයට (Labour Cost Index) අනුව, ජුනි මාසයෙන් අවසන් වූ වසර තුළ වැටුප් සහ වේතන අනුපාතික ඉහළ ගොස් ඇත්තේ 2% කින් පමණි. පසුගිය කාර්තුව සමඟ සැසඳීමේදී එය 0.6% ක වර්ධනයකි.
- උද්ධමන බලපෑම: කෙසේ වෙතත්, වාර්ෂික උද්ධමන අනුපාතිකය 4.1% ක මට්ටමක පවතින බැවින්, “භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යාම සාමාන්ය කිවියෙකුට ලැබෙන වැටුප් වැඩිවීම මෙන් දෙගුණයකින් සිදුවී ඇති” බව කිවිබෑන්ක් ආර්ථික විද්යාඥ ඇලෙක්සැන්ඩ්රා ටර්කු (Alexandra Turcu) පෙන්වා දෙයි.
- සැබෑ ආදායම පහත වැටීම: සිම්ප්ලිසිටි ආයතනයේ ප්රධාන ආර්ථික විද්යාඥ ෂමූබීල් ඊකූබ් (Shamubeel Eaqub) සඳහන් කරන්නේ, ගත් රැකියාවම අඛණ්ඩව කරගෙන ගිය අයට සැබෑ ආදායම 2% කින් පමණ පහත වැටී ඇති බවයි.
2. වත්මන් ආර්ථික දත්ත සහ සාමාන්ය ඉපැයීම්
- සාමාන්ය පැයක ඉපැයීම: සාමාන්ය සාමාන්ය කාල වේලාවන් සඳහා පැයක ඉපැයීම මේ වන විට ඩොලර් 44.62 ක් ලෙස වාර්තා වේ.
- සාමාන්ය සතිපතා ඉපැයීම්: අතිකාල දීමනා සහිතව පූර්ණකාලීන සේවකයන්ගේ සාමාන්ය සතිපතා ඉපැයීම ඩොලර් 1730 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
- ක්ෂේත්ර අනුව වර්ධනය: ලී සහ කඩදාසි නිෂ්පාදන අංශයෙන් ඉහළම වාර්ෂික වැඩිවීම (3%) වාර්තා වී ඇති අතර, සිල්ලර වෙළඳාම සහ නවාතැන් සේවා අංශවල වැටුප් ඉහළ ගොස් ඇත්තේ 1.8% කින් පමණි. ඉදිකිරීම් අංශයේ වැටුප් වර්ධනය 1.6% කි.
3. ජීවන වියදම් පීඩනය සහ අනාගත අපේක්ෂා
- ජීවන වියදම් ගැලපීම්: ජුනි මාසයෙන් අවසන් වූ වසර තුළ සිදු වූ වැටුප් වැඩිවීම් වලින් 46% ක්ම සිදුවී ඇත්තේ ජීවන වියදම පදනම් කරගනිමින් වන අතර, වෙළඳපල අනුපාතික සමඟ සැසඳීමෙන් වැටුප් ඉහළ ගොස් ඇත්තේ 21% ක් පමණි.
- ශ්රම වෙළඳපොළ තත්ත්වය: රැකියා විරහිතභාවය ඉහළ මට්ටමක පැවතීම සහ රැකියා අවස්ථා සීමිත වීම හේතුවෙන් සේවකයන්ට ඉහළ වැටුප් ඉල්ලා සිටීමේ සාකච්ඡා බලය (Bargaining power) දුර්වල වී ඇති බව ආර්ථික විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
