බ්රිතාන්යයේ නව අගමැති ඇන්ඩි බර්නම්ගෙන් විදුලි බිල්පත් මත බදු කප්පාදුවක්: ජීවන වියදම් අර්බුදයට විසඳුම්
ලයන්ස් රෝර් නිව්සීලන්තය (Lions Roar Aotearoa)
ශ්රී ලංකාව — 2026 ජූලි 22 — බ්රිතාන්යයේ නව අග්රාමාත්යවරයා ලෙස වැඩ භාරගත් ඇන්ඩි බර්නම් (Andy Burnham) මහතා, මිලියන සංඛ්යාත බ්රිතාන්ය වැසියන්ට බලපා ඇති ජීවන වියදම් අර්බුදය අවම කිරීමේ අරමුණින් ගෘහස්ථ විදුලි බිල්පත් මත පනවා ඇති අගය එකතු කළ බද්ද (VAT) ඉවත් කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ.
පසුගිය සඳුදා (දේශීය වේලාවෙන්) අග්රාමාත්ය ධුරයට පත්වූ ලේබර් පක්ෂ නායකයා, ඔක්තෝබර් මාසයේ සිට මෙම බදු කප්පාදය ක්රියාත්මක වන බව නිවේදනය කළේය. මේ හරහා වත්මන් බ්රිතාන්ය මූල්ය වර්ෂය තුළ රජයට ආසන්න වශයෙන් පවුම් මිලියන 850 ක (ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.143 ක) පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවනු ඇත.
නව ප්රතිපත්තියේ ප්රධාන කරුණු
- පවුම් 45 ක වාර්ෂික ඉතිරියක්: මෙම පියවර මඟින් සාමාන්ය ගෘහස්ථ බිල්පතකින් වසරකට පවුම් 45 ක පමණ මුදලක් ඉතිරි කර ගැනීමට හැකි වන බව රජය පවසයි.
- දුප්පත් ජනතාවට සහනයක්: තම ආදායමෙන් වැඩි ප්රතිශතයක් බලශක්ති බිල්පත් සඳහා වැය කරන දිළිඳුම කුටුම්භයන්ට මෙමඟින් වැඩිම ප්රතිලාභයක් හිමිවේ.
- බදු කප්පාදුවට අරමුදල් සපයා ගැනීම: හිටපු අගමැති කៀර් ස්ටාර්මර් (Keir Starmer) විසින් සැලසුම් කර තිබූ සහ පවුම් බිලියන 1.8 ක වියදමක් දැරීමට නියමිතව තිබූ ඩිජිටල් හැඳුනුම්පත් (Digital ID) ව්යාපෘතිය අවලංගු කිරීම මඟින් ලැබෙන අරමුදල් මෙම බලශක්ති බදු කප්පාදුව සඳහා යොදා ගැනීමට නියමිතය.
මූල්ය විනය සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය
නව මූල්ය අමාත්ය ජෝන් හීලි (John Healey) සමඟ එක්ව දැඩි මූල්ය විනයක් රඳවා ගැනීමට කටයුතු කරන බව අගමැතිවරයා අවධාරණය කර ඇත. එංගලන්තයේ රාජ්ය ණය මට්ටම ඉහළ මට්ටමක පැවතියද, ජූනි මාසයේ රජයේ ණය ගැන්තවීම අපේක්ෂා කළ ප්රමාණයට වඩා පහළ ගොස් ඇති බව නිල දත්ත පෙන්වා දෙයි. බ්රිතාන්යයේ විරැකියා අනුපාතිකය සියයට 4.9 ක් ලෙස නොවෙනස්ව පවතියි.
