නවසීලන්තයේ පළාත් පාලන ප්රතිසංස්කරණ: සුපර් කවුන්සිල (Super Councils) නිර්මාණය කිරීමේ උත්සාහය හමුවේ රට දෙදරා යයි!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 01 — මීට වසර තුනකට පසු නවසීලන්තයේ පළාත් පාලන ක්ෂේත්රයේ සිදුවන විශාලතම වෙනස්කම්වලට මුහුණ දී සිටින එරට ප්රාදේශීය සභා සහ නගර සභා, ස්වේච්ඡා ඒකාබද්ධතා (Amalgamation) යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමේ අවසන් සීමාවට ළඟා වෙමින් තිබේ.
පසුගිය මැයි මාසයේදී රජය විසින් ප්රාදේශීය කවුන්සිල වෙත විශාල ඒකීය කවුන්සිල (Unitary Councils) ලෙස එකතු වීම සඳහා “Head Start” නැමැති ස්වේච්ඡා යෝජනා ක්රමයක් ඉදිරිපත් කිරීමට මාස තුනක කාලයක් ලබා දුන්නේය. මෙම කාල සීමාව තුළ සැලසුම් ඉදිරිපත් නොකරන කවුන්සිල සඳහා “Back Stop” ක්රියාවලිය හරහා තීන්දු තීරණ బలහීන ලෙස පැනවීමට රජය සූදානම් වේ. මේ වන විට ඒකාබද්ධතා කාලසීමාවට ඇත්තේ තවත් සතියක කාලයක් පමණක් වන අතර, රට පුරා ප්රාදේශීය සභා මෙම යෝජනාවන්ට එකඟ වෙමින් හෝ විරුද්ධ වෙමින් විවිධ තීරණ ගනිමින් සිටී.
ප්රාදේශීය මට්ටමින් මතුවී ඇති ප්රධාන තත්ත්වයන්
- නෝර්ත්ලන්ඩ් (Northland): ප්රදේශයේ කවුන්සිල හතරෙන් තුනක් (Whangārei, Far North සහ Regional Council) තනි ඒකීය කවුන්සිලයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කළද, Kaipara දිස්ත්රික් සභාව එය එකමුතුව ප්රතික්ෂේප කර ඇත.
- වයිකාටෝ (Waikato): දකුණු වයිකාටෝ, වයිපා සහ වයිකාටෝ දිස්ත්රික්ක හැ밀ටන් නගරය සහ ටෞපෝ (Taupō) සමඟ එක්ව බටහිර වයිකාටෝ අධිකාරියක් සෑදීමට අපේක්ෂා කරයි.
- බේ ඔෆ් ප්ලෙන්ටි (Bay of Plenty): බටහිර බේ ඔෆ් ප්ලෙන්ටි ටෞපෝ සමඟ එක්වීමට හෝ තනි ඒකීය අධිකාරියක් සෑදීමට සලකා බලමින් සිටින අතර, රෝටෝරුවා ලේක්ස් කවුන්සිලය තදින්ම තනිවම ක්රියාත්මක වීමට තීරණය කර ඇත.
- වෙලින්ටන් (Wellington): වෙලින්ටන් සහ වයිරාරපා කවුන්සිල පුළුල් අධිකාරියක් යටතට ඒකාබද්ධ කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලබන සතියේ ඡන්දය විමසීමට නියමිතය. කෙසේ වෙතත්, Upper Hutt සහ Kāpiti Coast ස්වාධීනව සිටීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි.
- ඔටෝගෝ (Otago): මධ්යම ඔටෝගෝ සහ ක්ලුතා දිස්ත්රික් සභා, ක්වීන්ස්ටවුන් ලේක්ස් දිස්ත්රික් සභාව සමඟ එක්වීමට ඡන්දය ප්රකාශ කර ඇති නමුත්, ඩුනෙඩින් නගරාධිපති සෝෆී බාකර් තනි ඔටෝගෝ ඒකීය කවුන්සිලයකට විරුද්ධ වී ඇත.
මීළඟට සිදුවන්නේ කුමක්ද?
කවුන්සිල වෙත සිය යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමට ඇති අවසන් දිනය අගෝස්තු 9 වැනි දිනට යෙදී ඇත. ඉදිරි සතිය තුළ තවත් තීරණාත්මක සාකච්ඡා සහ රැස්වීම් පැවැත්වීමට නියමිත අතර, එයින් නව එකමුතුකම් මෙන්ම බිඳවැටීම්ද අපේක්ෂා කළ හැකිය.
රජයේ නිලධාරීන් විසින් මෙම යෝජනා වඩාත් යථාර්ථවාදීද සහ ගෙවන්නන්ට (Ratepayers) වඩා හොඳ වටිනාකමක් ලබා දෙන්නේද යන්න පදනම් කරගනිමින් ඇගයීමට ලක් කරනු ඇත. අනුමත කරන ලද සැලසුම් 2027 දී අත්සන් තැබෙනු ඇති අතර, අපේක්ෂිත වෙනස්කම් 2028 දේශීය මැතිවරණයේ සිට ක්රියාත්මක වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
